Bildiri Konusu:Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları


Yükseköğretim Kurumlarında Özel Gereksinimli Öğrencisi Olan Öğretim Elemanlarının Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri
Türkiye genelinde yükseköğretim kurumlarında toplam 8296959 öğrenci öğrenim görmekte ve bu öğrencilerin 55667’sini özel gereksinimli öğrenciler oluşturmaktadır. Yükseköğretimde özel gereksinimli bireyler için en uygun eğitim ortamının sağlanabilmesi amacıyla yükseköğretimde görev yapan akademik ve idari personelin özel gereksinimli bireylere ilişkin bilgi sahibi olması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma yükseköğretim kurumlarında görev yapmakta olan ve derslerinde özel gereksinimli öğrencilere eğitim sunan öğretim elemanlarının karşılaştıkları sorunları ve bu sorunlara getirdikleri çözüm önerilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öğretim elemanlarının özel gereksinimli öğrencilere ilişkin bilgi düzeyleri, öğretim elemanlarının karşılaştıkları sorunlar, öğretim elemanlarının karşılaştıkları bu sorunların sebepleri, öğretim elemanlarının özel gereksinimli öğrencilerine verdikleri eğitime ilişkin kendilerini değerlendirmeleri, öğretim elemanlarının özel gereksinimli öğrencilere ilişkin olarak görev yapmakta oldukları kurumlarını değerlendirmeleri ve karşılaştıkları sorunlara getirdikleri çözüm önerilerine yönelik görüş ve düşüncelerine başvurulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden betimleyici fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları amaçlı örnekleme yönteminin maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme türleri kullanılarak belirlenen Türkiye’nin İzmir ilindeki yükseköğretim kurumlarında görev yapmakta olan ve derslerinde özel gereksinimli öğrencilere eğitim sunan 25 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler, betimsel içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma kapsamında görüşülen öğretim elemanlarının, derslerinde bulunan özel gereksinimli öğrencilerinin yetersizlik türleriyle ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları, akademik uyarlamalara ilişkin kendilerini nitelikli hissetmedikleri, görev yapmakta oldukları yükseköğretim kurumunun erişilebilirlik açısından yeterli düzeyde olmadığı, akademik ve idari personelin farkındalığının düşük olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda farkındalığı arttırıcı çalışmaların yapılması, üniversitede görev yapan öğretim elemanlarına ve idari personele engelli öğrencilerin özelliklerine ve yapılabilecek uyarlamalara ilişkin eğitimlerin verilmesi ve erişilebilirlik konusunda gerekli düzenlemelerin yapılarak her türlü tedbirin alınmasına ilişkin çalışmaların yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır ve bu bağlamda öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Akademik uyarlamalar, Öğretim elemanları, Yükseköğretim’deki özel gereksinimli öğrenciler