Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Öğretmen Eğitimi


Özel Eğitim Öğretmen Adaylarına Göre Bir Bebeğin Gelişimsel Yolculuğu: RAFT Tekniği
Bilgi ve kültür çağı olan 21. yüzyılda bireylerin çağı yakalayabilmeleri için özel eğitim gereksinimi olan veya olmayan tüm bireylerin kaliteli bir eğitim almaları büyük bir önem taşımaktadır (MEB, 2009 s.13). Özel gereksinimleri olan bireylerin özelliklerine uygun, farklılaştırılmış eğitim almalarının önemli olmasıyla birlikte (Fewel, 1993) bütünleştirilmiş bir eğitimsel yaklaşım için gelişimsel dönemler ve gelişim psikolojisi konusunda farkındalık sağlanmasının gerekliliği (Koç, 2004) söz konusu araştırma için odak noktası olmuştur. Özel eğitimde çocuk gelişiminin özelliklerinin bilinmesi, eğitimcilere gelişimsel bir perspektif kazandırmakla birlikte onlara, farklı yaklaşımları biçimlendirerek özgün eğitimsel bir değerler sistemi geliştirmelerine katkı sağlayarak, eğitim yaşamlarında karşılarına çıkabilecek engellerin üstesinden gelmelerine yardımcı olmaktadır (Danielsa ve Shumow, 2003). Bu bakımdan gelişimsel özelliklerin eğitimciler tarafından bilinmesinin, erken müdahale edebilme (Bakken ve diğerleri, 2017) ve bu konudaki farkındalıklarının tespit edilmesinin, eğitimcilerin öğrencilerin hangi dönemlerden geçtiği konusunda fikir sahibi olarak bütünleştirici bir eğitim ortamı oluşturabilme (Florian ve Beaton, 2018) ve öğrenci özelliklerine uygun müdahalelerde bulunabilmeleri (Aral ve Baran, 1981) açısından önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı özel eğitim öğretmen adaylarının bebeğin gelişimsel yolculuğunda onları neler beklediğini yönelik algılarını ortaya çıkarmaktır. Çalışma İzmir’de yer alan iki devlet üniversitesinin özel eğitim lisans programlarında öğrenim görmekte olan 90 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında RAFT tekniği ile hazırlanmış açık uçlu sorular kullanılmıştır. Verilerin analizi için içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, gelişim alanlarında meydana gelebilecek değişimler (yürüme, koşma süreci, anlamlı kelime ve sözcük kullanımı, beceri gelişimi vb.) öğretmen adayları tarafından açıklanmıştır. Bununla birlikte, genel fiziksel gelişimin yanı sıra, beş duyu algılarındaki değişimlere yer veren yanıtlar bulunmaktadır. Ayrıca öğretmen adayları kritik olarak görülen “dış faktörler” içerisinde “sarılmanın çocuk üstünde olumlu etkisi” ve “olumsuz faktörler” içerisinde de “ergenlik döneminde zorlanma” konularını gelişim yolculuğunda ön plana çıkarmışlardır.
Aral, N. ve Baran, G. (1981). Çocuk Gelişimi. İstanbul: Pegem YAPA Yayın A.Ş. Akademi.
Bakken, L., Brown, N. & Downing, B. (2017) Early childhood education: The long-term benefits. Journal of Research in Childhood Education, 31(2), 255-269. DOI: 10.1080/02568543.2016.1273285.
Danielsa, D. H & Shumow, L. (2003) Child development and classroom teaching: A review of the literature and implications for educating teachers. Applied Developmental Psychology, 23, 495 – 526.
Fewel, R. R. (1993). Child care for children with special needs. Pediatrics. 91(1), 193–198. Erişim adresi: https://doi.org/10.1542/peds.91.1.193
Florian, L. & Beaton,M. (2018). Inclusive pedagogy in action: Getting it right for every child. International Journal of Inclusive Education, 22(8), 870-884. DOI: 10.1080/13603116.2017.1412513
Koç, M. (2004). Gelişim psikolojisi açısından ergenlik dönemi ve genel özellikleri. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(17), 231-256.
Milli Eğitim Bakanlığı, (2009). Özel Eğitim Okullarında Özel Eğitim Hizmetleri Uygulamalarının Değerlendirilmesi (Görme, İşitme, Ortopedik Ve Eğitilebilir Zihinsel Engelliler İlköğretim Okulları Örneği). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı. Erişim adresi: https://www.meb.gov.tr/earged/earged/Ozel_eg_ok_ozel_eg_hizm_uygu_deg.pdf

Anahtar Kelimeler: Özel eğitim öğretmen adayları, gelişim, bebek gelişimi, raft tekniği.