Bildiri Konusu:Öğrenme Güçlüğü olan Bireylerin Eğitimi


Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrenciler ile Düşük ve Yüksek Okuma Başarısı Gösteren Öğrencilerin Okuma ve Yazma Performanslarının Karşılaştırılması
Okuma ve yazma becerileri bireylerin toplum içerisinde aktif ve üretken olmalarını sağladığı gibi akademik başarının da temelini oluşturmaktadır. Bu becerilerde yeterince ustalaşamayan öğrencilerin akademik başarısızlık yaşamaları da çoğu durumda kaçınılmaz olmaktadır. Okuma yazmada yaşanan güçlükler ek olarak düşük benlik algısı, sosyal dışlanma, problem davranışlar ve okul terki gibi çok önemli olumsuz sonuçlara da neden olabilmektedir. Bu temel becerilerde oluşan problemler bazen yetersiz öğrenme fırsatları, yetersiz ve niteliksiz öğretim, düşük sosyoekonomik düzey gibi çeşitli çevresel dezavantajlara bağlı olarak ortaya çıkabilirken önemli bir bölümü de öğrenme güçlüğü (ÖG)’ne bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. ÖG olan öğrencilerin en sık olarak okuma, okuduğunu anlama ve yazma becerilerinde güçlük yaşadığı bilinmektedir. Genellikle ilk olarak okuma yazmayı öğrenme aşamasında gözlenen güçlükler ilerleyen yıllarda daha belirgin hale gelmekte ve özellikle üçüncü ve dördüncü sınıflarda akranları ile aralarındaki fark daha da açılmaktadır. Yurtdışı alanyazında çok sık olarak bildirilen bu bulgulara rağmen ülkemizde öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin yaşadıkları okuma ve yazma güçlüklerinin düzeyinin ve akranları ile aralarındaki performans farklılıklarının incelendiği çalışmalar oldukça sınırlıdır. Oysa öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin üçüncü ve dördüncü sınıfta yaşadıkları güçlüklerin hangi alanlarda ne düzeyde farklılaştığının incelenmesi ve diğer öğrencilere göre ne durumda olduklarının belirlenmesi bu öğrencilerin yaşadıkları problemlerin anlaşılmasına, müdahale programlarına olan ihtiyacın belirlenmesine ve planlanmasına önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Ek olarak, üçüncü dördüncü sınıf gibi okuma-yazmanın artık öğrenmenin aracı haline dönüştüğü sınıf düzeylerinde bu farklılaşmanın ne düzeyde gerçekleştiği, öğrencilere sunulan özel eğitim hizmetleri ve kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarının etkililiğine yönelik de bir fikir sunabilecektir.
Dolayısıyla bu araştırmada ÖG olan öğrenciler ile düşük okuma başarısı (DOB) gösteren ve yüksek okuma başarısı (YOB) gösteren öğrencilerin okuma ve yazma performansları karşılaştırılmış ve başarı düzeyleri incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmaya ÖG tanısı olan 24 öğrenci ile bu öğrencilerle aynı sınıfa devam eden 23 DOB ve 24 YOB gösteren öğrenci dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında okuma hızı, okuma doğruluğu, okuduğunu anlama, dikte, yazılı ifade sözcük üretimi ve yazılı ifade içerik kalitesi değişkenlerine ilişkin ölçümler gerçekleştirilmiştir. Yapılan ölçümlerde Okuma Yazma Değerlendirme Bataryasının (OYAB) Metin Okuma, Metin Anlama, Dikte ve Metin Yazma Testleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda incelenen değişkenlerin tümünde gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Post-Hoc testi sonuçlarına göre, gruplar arası farklılıkların okuma hızı değişkeninde tüm gruplar arasında olduğu, diğer değişkenlerde ÖG ve DOB gruplarının YOB grubundan anlamlı olarak daha düşük puanlar aldıkları, buna karşın ÖG ve DOB grupları arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. Gruplar arası farklılıklar z puanlarına göre incelendiğinde ise özellikle ÖG ile YOB grupları arasındaki farkın tüm değişkenlerde 1-2 standart sapma arasında olduğu belirlenmiştir. Başarı düzeylerindeki dağılımlar incelendiğinde okuma hızı ve okuduğunu anlama becerilerinde ÖG ve DOB gruplarının genellikle çok düşük ve düşük düzeyde, YOB grubun ise orta ve yüksek düzeyde yer aldığı belirlenmiştir. Okuma doğruluğunda ise ÖG ve DOB gruplarının daha çok endişe düzeyinde, YOB grubunun ise bağımsız düzeyde olduğu gözlenmiştir. Yazma becerilerinde ise dağılımların yazılı ifade sözcük üretimi ve yazılı ifade içerik kalitesinde ÖG ve DOB gruplarının düşük ve çok düşük düzeyde, YOB grubunun ise yüksek düzeyde yoğunlaştığı görülmüştür. Sonuçlar alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve ileriki çalışmalara, uygulamalara ve eğitim politikalarına dönük öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Öğrenme Güçlüğü, Düşük Okuma Başarısı, Yüksek Okuma Başarısı, Okuma, Okuduğunu Anlama, Yazma