Bildiri Konusu:İşitme Yetersizliği olan Bireylerin Eğitimi


Türkiye’de işitme engelliler ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de işitme engelliler eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 2010-2023 yılları içerisinde yapılan 47 lisansüstü tez çeşitli özellikleri açısından ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen çalışmada veriler doküman incelemesi tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi amaçsal örnekleme stratejilerinden biri olan ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Yüksek Öğretim Kurulunun Ulusal Tez Merkezinde konuyla ilgili ulaşılan 47 lisansüstü tez oluşturmaktadır. Ulaşılan tezleri incelemek üzere araştırmacılar tarafından çalışmanın amacına yönelik olarak “Tez inceleme ve değerlendirme formu” geliştirilmiş ve tezler “tür, yıl, anabilim dalı, çalışma grubu, araştırma yöntemi ve konu” başlıklarına göre kategorilere ayrılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre “işitme engelli” anahtar kelimeli tezlerin 35’inin yüksek lisans, 12’sinin doktora tezi olarak yürütüldüğü, yıl açısından yapılan değerlendirmede yürütülen tezlerin en çok 2021 ve 2016 yılında (n=7) olduğu, tezlerin büyük kısmının özel eğitim anabilim dalında yürütüldüğü ancak; bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi, Türkçe eğitimi, matematik eğitimi, kulak burun ve boğaz hastalıkları, eğitim programları, engelli çalışmaları, okul öncesi eğitim anabilim dallarında da “işitme engelli” çalışma alanı olan tezlerin de olduğu belirlenmiştir. İncelenen lisansüstü tezlerin çalışma grubunun sıklıkla işitme engelli çocuklar, işitme engelli çocuğa sahip aileler ve bu çocuklarla çalışan öğretmenler olduğu belirlenmiştir. Lisansüstü tezlerde kullanılan araştırma yöntemleri açısından yapılan değerlendirmede; lisansüstü tezlerde ağırlıklı olarak nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı (n=22) ancak nicel (n=15) ve karma (n=10) yöntem kullanılan çalışmaların olduğu da ortaya koyulmuştur. Konu açısından yapılan sınıflandırmada ise yürütülen lisansüstü tezlerin çoğunun eğitim (n=38) konusunda olduğu görülmüştür. Ancak sağlık, güzel sanatlar ve psikoloji alanında yapılan tezlere de rastlanmıştır. Tezlerle ilgili sayısal veriler sunum esnasında ayrıntılı olarak paylaşılacaktır.
Anahtar Kelimeler: işitme engeli, içerik analizi, yüksek lisans tezi, doktora tezi