Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Öğretmen Eğitimi


Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının Sosyal Girişimcilik Yeterliklerinin İncelenmesi
Günümüz dünyasında farklı alanlarda hızlı değişimler yaşanmaktadır. Değişim sürecinde süregelen sorunların yanı sıra yeni sorunlar da ortaya çıkmaktadır. Sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için var olan sorunların ortadan kaldırılması son derece önemlidir. Sosyal girişimcilerin de bu sorunların çözümünde yenilikçi olmaları gerekmektedir. Sosyal girişimcilik, toplumsal sorunları çözmek amacıyla yenilikçiliği ve girişimciliği bir araya getiren bir yaklaşımı ifade etmektedir. Değişimin yaşandığı alanlardan biri de eğitim alanıdır. Kuşkusuz eğitim denilince akla ilk gelen kişiler de öğretmenlerdir. Eğitim ile yenilik arasında pozitif bir ilişki olması, günümüz öğretmenlerinin de iyi eğitimli ve yenilikçi olmalarını gerektirmektedir. Öğretmenlerin günümüz sorunlarına çözüm üretebilmeleri onların girişimci özellikleriyle ilişkilidir. Özel eğitim öğretmenleri, toplumumuzun en değerli unsurlarından birini temsil etmektedirler. Farklılıkları kucaklama ve özel gereksinimli öğrencilere destek sağlama misyonunu üstlenirler. Ancak, özel eğitim öğretmenlerinin sadece sınıflarında değil, aynı zamanda sosyal girişimcilik dünyasında da önemli bir rol oynadıkları sıkça gözden kaçırılmaktadır. Özel eğitim öğretmenleri bu alanda güçlü bir etki yaratabilirler. Öğrencileri için daha iyi bir eğitim deneyimi yaratmanın yanı sıra, topluma dönük projeleri hayata geçirme potansiyelleri de vardır. Bu, öğrencilerine ilham kaynağı olmanın ötesinde, toplumsal değişimi teşvik eden bir rol üstlenmelerini sağlamaktadır. Sonuç olarak, özel eğitim öğretmenleri, sınıf içi görevlerinin ötesine geçerek sosyal girişimcilik alanında da büyük bir etki yaratabilmektedirler. Bu durum, toplumumuzun daha eşitlikçi ve kapsayıcı bir geleceğe doğru ilerlemesine katkıda bulunurken, öğrencilere de daha iyi bir eğitim deneyimi sunma fırsatını sağlamaktadır. Öğretmenlerin sosyal girişimcilik anlamındaki etkilerinin bu kadar önemli olması onların öğretmenliğe başlamadan önce birer sosyal girişimci olmaları gerekliliğini de ortaya çıkarmaktadır. Bu doğrultuda, bu araştırmanın amacı özel eğitim öğretmen adaylarının sosyal girişimcilik yeterlik düzeylerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır.
  1. Özel eğitim öğretmen adaylarının sosyal girişimciliğin alt boyutları olan empati (E), toplumsal ahlaki sorumluluk (TAS), sosyal girişimcilik öz yeterliği (SGÖ) ve algılanan sosyal destek (ASD) durumları ne düzeydedir?
  2. Özel eğitim öğretmen adaylarının sosyal girişimciliğin alt boyutları olan empati (E), toplumsal ahlaki sorumluluk (TAS), sosyal girişimcilik öz yeterliği (SGÖ) ve algılanan sosyal destek (ASD) durumları cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre farklılaşmakta mıdır?
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 331 özel eğitim öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın birinci sorusuna ilişkin bulgular incelendiğinde öğretmen adaylarının tüm alt boyutlarda iyi düzeyde olduğu bulunmuştur (X̄=4,05, ss=.60). Araştırmanın ikinci sorusuna ilişkin bulgular incelendiğinde cinsiyet değişkenine göre empati (t(331) =-5,49 p<.05), toplumsal ahlaki sorumluluk (t(331) =-3,27, p<.05) ve sosyal girişimcilik öz yeterliği (t(331) =-2,56, p<.05) alt boyutlarında kadınlar yönünde anlamlı bir farklılık bulunurken, algılanan sosyal destek (t(331) =-1,00 p>.05) boyutunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş değişkenine göre empati (F (3,327) =1,60, p>0,05) ve toplumsal ahlaki sorumluluk (F (3,327) =2,37, p>0,05) alt boyutlarında anlamlı fark bulunmamıştır. Sosyal girişimcilik öz yeterliği (F (3,327) =3,31, p<0,05) alt boyutunda 33-40 yaş grubuna yönelik anlamlı fark bulunurken, algılanan sosyal destek (F (3,327) =4,06, p<0,05) alt boyutunda 22-28 yaş grubuna yönelik anlamlı fark bulunmuştur. Sınıf ve eğitim düzeyine ilişkin bulgular incelendiğinde ise herhangi bir gruba yönelik anlamlı fark bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: özel eğitim, sosyal girişimcilik, öğretmen adayları