Bildiri Konusu:Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları


KAPSAYICI EĞİTİM ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: TİPİK GELİŞİM GÖSTEREN ÖĞRENCİLERİN BAKIŞ AÇILARI
Kapsayıcı eğitim, toplumda yer alan tüm bireylerin kaliteli eğitime adil erişiminin sağlandığı eğitimi ifade etmektedir. Başarılı kapsayıcı programların altında yatan varsayım, tüm çocukların okulun öğrenme ve sosyal topluluklarına dâhil edilmesi ve bu okullardaki sınıfların çeşitliliği içinde hiç kimsenin hiçbir şekilde dışarıda bırakılmayacağıdır (Hodkinson, 2007). Yapılan çalışmalarda, kapsayıcı eğitim uygulamalarının çeşitli ülkelerde yaygınlaşmasına rağmen özel gereksinimli öğrencilerin yalnızca küçük bir yüzdesinin normal eğitim sınıflarına tamamen dâhil edildiği görülmektedir (Smith & O’Brien, 2007). Özel gereksinimli bireylerin genel eğitim sınıflarına dâhil edilmesi sürecinin kritik değişkenlerinden bir tanesini tipik gelişim gösteren akranlarının tutumları oluşturmaktadır. Eğer okullar birer kapsayıcı eğitim ortamı haline gelecekse, tipik gelişim gösteren öğrencilerin farklı yapabilirliklere sahip tüm akranlarına karşı tutumlarının dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu makalenin amacı da tipik gelişim gösteren öğrencilerin özel gereksinimli bireylere ve onların sınıflarına dâhil edilmesine yönelik bakış açısını araştırmak ve analiz etmektir. Konu ile ilgili yapılmış çalışmaların tipik gelişim gösteren çocukların özel gereksinimli akranlarına karşı olan tutumlarını araştırmak için anket ile bilgi toplama ya da sıfat listeleri yoluyla eşleştirme yapma şeklinde yöntemlerini kullandığı görülmektedir (Georgiadi et al.,2012). Çocukların bakış açılarına yetişkin merkezli anlamlar yüklemekten kaçınabilmek amacıyla bu çalışmada biraz daha farklı bir yol izlenmiştir. Araştırmanın örneklemini birinci sınıftan altıncı sınıfa kadar farklı sınıf seviyelerinde bulunan toplam 161 (104 Kız, 57 Erkek) tipik gelişim gösteren çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri iki temel sorudan oluşan bir soru listesi kullanılarak toplanmıştır. İlk olarak, katılımcılara her seferinde bir tanesini görebilecekleri ve üzerinde farklı çocuklar bulunan 6 adet resim gösterilmiş ve ne gördüklerini söylemeleri istenmiştir. Sonrasında tüm resimler önüne koyularak bu çocuklar kendi sınıfında olsaydı arkadaş olup olmayacaklarını belirtmeleri ve ardından bu tercihi neden yaptıklarını söylemeleri istenmiştir. Çalışmanın bulguları, (a) katılımcıların isimlendirmelerinin ve (b) arkadaş seçimlerinin, cinsiyetleri ve sınıf seviyelerine bağlı olarak değişip değişmediğini olmadığını ortaya koymaktadır. Araştırmanın bulgularına bağlı olarak, gelecekteki araştırmalar ve uygulamalara yönelik öneriler sunulmaktadır.

Kaynakça
Georgiadi, M., Kalyva, E., Kourkoutas, E., & Tsakiris, V. (2012). Young children's attitudes toward peers with intellectual disabilities: Effect of the type of school. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 25(6), 531-541. https://doi.org/10.1111/j.1468-3148.2012.00699.x
Hodkinson, A. (2007). Inclusive education and the cultural representation of disability and Disabled people: recipe for disaster or catalyst of change? An examination of non-disabled primary school children's attitudes to children with disabilities. Research in Education, 77(1), 56-76. https://doi.org/10.7227/rie.77.5
Smith P. & O’Brien J. (2007) Have we made any progress? Including students with intellectual disabilities in regular education classrooms. Intellectual and Developmental Disabilities, 45, 297–309.


Anahtar Kelimeler: kapsayıcı eğitim, tipik gelişim gösteren öğrenciler, sosyal kabul, arkadaşlık