Bildiri Konusu:Öğrenme Güçlüğü olan Bireylerin Eğitimi


60-72 AYLIK ÇOCUKLARDA HIZLI İSİMLENDİRME VE ERKEN OKURYAZARLIK BECERİLERİNİN İNCELENMESİ
Amaç:
Bu araştırmanın amacı, 60-72 aylık çocukların erken okuryazarlık ve hızlı isimlendirme becerilerinin anne baba yaşı, eğitim düzeyi, iş durumu, çocukların okul öncesi eğitim alma ve devam etme süreleri, kardeş sayıları, devam ettikleri okul sosyoekonomik düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir.
Yöntem:
Nicel araştırma yöntemi ile desenlenen, ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmanın çalışma grubu, amaçsal örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. 2021-2022 eğitim-öğretim yılı İzmir ili merkez ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında öğrenim gören; yaş aralığı 60-72 ay olan ve tipik gelişim gösteren 111 öğrenci araştırmanın katılımcı grubunu oluşturmuştur. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, Hızlı İsimlendirme Testi (HİT) ve Erken Okuryazarlık Testi (EROT) ile elde edilmiştir. Veri toplama süreci öncesinde veri toplama araçlarının kullanım izinleri, etik kurul izinleri, veli onamları ile idari izinler alınmış; araştırmanın uygulama sürecine yönelik ilgili planlamalar katılımcı öğrencilerin devam ettiği okul yöneticileri ile yüzyüze gerçekleşen toplantılarda belirlenmiştir. Veli onayları doğrultusunda öğrencilerden gönüllük esasına dayalı olarak veriler, veri toplama araçlarının ilk araştırmacı tarafından uygulanması sonucu elde edilmiş; araştırmanın modeli doğrultusunda istatistiksel olarak incelenmiştir.
Bulgular:
Araştırmaya katılan çocukların HİT testinden elde ettikleri puanların okul öncesi eğitim alma ve eğitime devam etme süreleri, kardeş sayısı ve kardeşe sahip olma durumları ile devam ettikleri okul sosyoekonomik düzeyi, anne babalarının yaşı, eğitim ve iş durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmadığı belirlenmiştir. Demografik değişkenlere göre Hızlı İsimlendirme Testinden aldıkları puanlara ilişkin farklılığının incelenmesi amacıyla demografik değişkenlerden grup sayısı iki olanlarda Mann Whitney U, ikiden fazla olanlarda ise Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Erken okuryazarlık becerilerinin demografik değişkenlere göre farklılığının incelenmesi amacıyla analize hazırlık aşamasında parametrik test varsayımları kontrol edilmiştir. EROT puanlarının sadece babanın yaşı değişkenine ilişkin gruplarda normal dağıldığı görülmüştür. Çocukların EROT testinden elde ettikleri puanların okul öncesi eğitim alma değişkenine göre okul öncesi eğitim alanlar lehine, devam etme sürelerine göre daha uzun süre devam edenler (6 aydan az ile 1 yıldan fazla süredir okul öncesi eğitime devam eden öğrencilerin EROT puanları arasındaki farklılık anlamlı bulunmuştur) lehine anlamlı şekilde farklılaştığı, ailelerin eğitim düzeyine göre, eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine farklılık görülmüştür. İlkokul-ön lisans, ilkokul-lisans, ortaokul-ön lisans ve ortaokul-lisans mezunu annelerin çocuklarının EROT puanları arasındaki farklılık anlamlı bulunmuştur. Babanın öğrenim düzeyine ilişkin Kruskal Wallis testi sonuçları incelendiğinde, çocukların EROT toplam, EROT sözcük bilgisi ve EROT dinlediğini anlama puanları arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Okul SED’e göre yüksek sosyoekonomik düzeydeki okullara devam eden öğrenciler lehine anlamlı farklılaşma belirlenmiştir. Buna karşılık EROT testi puanlarının anne babanın yaşı, iş durumu ve çocukların kardeş sayısı değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Çocukların hızlı isimlendirme becerileri ile erken okuryazarlık becerilerine yönelik yapılan karşılaştırmada ise bu iki beceri arasında yüksek bir ilişkinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Sonuç:
Araştırmada elde edilen sonuçlar, hızlı isimlendirme ve erken okuryazarlık becerilerinin birbiri ile ilişkili olduğunu, erken dönemde ebeveynler, öğretmenler ve uzmanların okuma yazmaya ön koşul beceriler konusunda çocukların bu becerilerini desteklemeleri gerekliliğini göstermiştir. Anne-baba eğitim düzeyi ile çocukların okulöncesi eğitime devam etme sürelerinin önemli birer değişken olduğu belirlenmiş, bu sonuç çocukların formal okuma sürecine başlamadan önce kazanmaları gereken öncül beceriler konusunda okul öncesi eğitimin önemi ve gerekliliğini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, Erken okuryazarlık, Hızlı İsimlendirme Testi, Okuma becerileri.