Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Öğretmen Eğitimi


Özel Eğitim Öğretmenlerinin, Özel Eğitim Sınıflarında Aynı Sınıfta İki Öğretmen Çalışmaya Yönelik Metaforlarının Birlikte Öğretim Modellerine Göre Belirlenmesi
Öğretimde işbirliği, öğretimin paydaşlarının önceden görev alanları ve rolleri belirlenmiş olarak, yine önceden hazırlanan bir plana göre daha etkili öğretim ve öğrenme sağlamaya yönelik olarak görev ve faaliyet alanlarında yardımlaşması ve işbölümü yapmasıdır. Okulun bir öğreten organizasyon olduğunu düşünüldüğünde işbirliği gerekli ve temel şart durumunda olmaktadır.
Eğitimde işbirliği ve ekip çalışmasını gerçekleştirmenin bir diğer aşaması da öğretmenler arasında oluşturulacak iş birliğidir. Ortak amaç için bir ekip içeri sinde bir araya gelecek öğretmenlerin bilgi ve deneyimlerini paylaşarak iş birliği yaparak eğitim hizmeti sunması gerekmektedir. Kısacası birlikte öğretim yöntemi kullanılarak aktif ve etkili işbirliği süreci oluşturulabilmektedir. Kapsayıcı eğitim kavramının ortaya çıkışıyla birlikte, literatürde birlikte öğ retim (co-teaching) kavramı popülerlik kazanmıştır. Birlikte öğretim; aynı sınıfta heterojen bir öğrenci topluluğuna birden fazla öğretmenin öğretim hizmeti sunumu şeklinde tanımlanmaktadır. Birlikte öğretim altı farklı modeli içermektedir; Bir Öğretmen Bir Gözlemci, Bir Öğretmen Bir Yar dımcı, İstasyon Öğretimi, Paralel Öğretim, Alternatif Öğretim ve Takım Öğretimi.
Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin özel eğitim sınıflarında, aynı sınıfta iki öğretmen çalışmasına yönelik metaforik algılarının ortaya konulmasıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Çalışmaya 178 özel eğitim öğretmeni gönüllü olarak katılmış ve katılımcılar amaçlı örneklem yöntemine göre seçilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin, özel eğitim sınıflarında aynı sınıfta iki öğretmen çalışmasına yönelik veriler açık uçlu anket formu kullanılarak, katılımcıların “özel eğitim sınıflarında aynı anda iki öğretmen çalışmak … gibidir, çünkü …’dır cümlesini tamamlamasıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre 8 farklı kavramsal kategoride 121 metafor üretilmiştir. Söz konusu bu 8 farklı kavramsal kategori, öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem ve görev yaptıkları okul türüne göre değerlendirilmiştir. Ortaya konulan metaforlar birlikte öğretimin altı modeline göre sınıflanmıştır. Araştırma katılan öğretmenler tarafından ekiple öğretime yönelik 93 metafor, paralel öğretime yönelik 32 metafor, bir öğretmen bir yardımcı modeline yönelik 29 metafor, bir öğretmen bir gözlemci modeline yönelik 9 metafor, alternatif öğretim modeline yönelik 3 metafor üretilirken istasyon öğretimi modeline yönelik metafor üretilmemiştir.
Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, özel eğitim sınıfı, birlikte öğretim, metafor.