Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Öğretmen Eğitimi


Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Otizm Farkındalığının Ölçülmesi- Trabzon Üniversitesi Örneği
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), yaygınlığının yüksek olması sebebiyle toplumda farkındalığı her geçen gün daha da artan ve pek çok disiplin tarafından nedenleri, sağaltımı ve eğitimine yönelik çeşitli araştırmalar yapılan bir bozukluktur. Amerikan Psikiyatri Derneği tarafından yayımlanan DSM-5’te OSB, “ ilişki başlatma ve devam etmede zorlanma, göz teması kuramama, duyguları ifade etmede zorlanma, etkileşim kurma ve sürdürmede zorluk yaşama gibi toplumsal etkileşim ve iletişimde güçlük, basmakalıp ve steorotip motor hareketler, değişime kapalılık, rutine bağlılıkta fazla direnç, sınırlı ve yoğun ilgi alanı, duyusal olarak az veya aşırı şekilde uyarılma gibi sınırlı-tekrarlı davranış” özellikleriyle karakteristik bir durum olarak açıklanmaktadır (American Psychiatric Association, 2013).

Yapılan araştırmalar, Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) görülme sıklığının gün geçtikçe arttığına dikkat çekmektedir. 2020’de toplanan verilere göre 36 öğrenciden birinin OSB tanısı aldığı belirtilmiştir (CDC,2023). Buradan yola çıkarak öğretmen adaylarının eğitim ortamlarında OSB’li bireylerle karşılaşma ihtimalinin arttığını söylemek doğru olacaktır. Bu çalışmanın amacı da öğretmen adaylarının OSB ve OSB olan öğrencilerin ihtiyaçları hakkındaki bilgi, düşünce ve görüşlerinin tespit edilmesidir. Çalışmada elde edilecek sonuçlar OSB’ye sahip çocuklara uygun eğitim vermek için gerekli olan etkili öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir. Çalışma aynı zamanda eğitim fakültelerinin gelecekteki derslerini ve öğretim faaliyetlerini planlamaya yardımcı olacaktır. Bu nedenle; eğitim fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarıyla yapılması planlanan araştırma, daha önceki araştırmalara göre farklı anket kullanılması, güncel tarihe uygun yapılması ve derinlemesine incelenmesi açılarından önemli bir kaynak oluşturacaktır.

Araştırmanın amacı; eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve OSB olan öğrencilerin ihtiyaçları hakkındaki bilgi, düşünce ve görüşlerinin tespit edilmesi amacıyla uygulanacak anket çalışmasının cevaplarının analiz edilerek değerlendirilmesi ve araştırma sorularına cevap bulunmasıdır.

Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama deseni kullanılmıştır. Katılımcılardan yüz yüze şekilde uygulanan anket formu aracılığıyla veri toplanacaktır. Araştırmada katılımcıların OSB görüş ve farkındalık verilerini analiz etmek için mevcut halde değiştirilmeden frekans dağılımı kullanılmıştır. Ayrıca; öğretmen adaylarının sahip oldukları farkındalık, görüş ve bilgi düzeylerinin, adaylarının özelliklerine, bölümlerine, göre anlamlı bir farklılık oluşturup oluşturmadığını tespit etmek amacıyla istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.


KAYNAKLAR
1- Amerikan Psikiyatri Derneği. (2013). Ruhsal Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabı (DSM-5) . Washington, DC: Amerikan Psikiyatri Birliği Yayınları.

2- Centers for Disease Control & Prevention (2023). Data & Statistics. Retrieved from https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/data.html


Anahtar Kelimeler: Otizm, otizm spektrum bozukluğu, öğretmen eğitimi, farkındalık, özel eğitim.