Bildiri Konusu:Zihin Yetersizliği olan Bireylerin Eğitimi


2022 Özel Eğitim Meslek Okulu Akademik Programına İlişkin Özel Eğitim Öğretmenlerinin Görüşleri
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 2022 yılında Özel Eğitim Meslek Okulu Akademik Programı yayınlanmıştır. Yeni programda akademik ders saatlerinin değiştiği, öğrenme alanlarının eklendiği ve bazı hedeflerin programlardan çıkarıldığı görülmektedir. Bu çalışma, özel eğitim meslek okullarında çalışmakta olan özel eğitim öğretmenlerinin Türkçe, Matematik ve Sosyal Hayat derslerinin yeni programlarını öğrenme alanları, hedefler, akademik ders saatleri ve öğrenci çıktıları açılarından nasıl değerlendirdiklerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Çalışmada, özel eğitim öğretmenlerinin programın içeriğinde yapılan değişiklikleri olumlu ya da olumsuz değerlendirme durumlarının nedenleriyle sunulmasına ve tüm durumların birbiriyle ilişkisinin karşılaştırılmasına olanak sağladığından nitel durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını MEB’e bağlı bir özel eğitim meslek okulunda görev yapmakta olan 12 özel eğitim öğretmeni oluşturmuştur. Veriler yarı-yapılandırılmış görüşme sorularının katılımcılara yöneltildiği, yüz yüze görüşmelerde toplanmış ve içerik analiziyle analiz edilmiştir.
Öğretmenlerin bakış açısından, yeni akademik program; (a) Programın öğrenme alanları ve hedefler kapsamında değerlendirilmesi, (b) programın haftalık ders saatleri açısından değerlendirilmesi, (c) eski ve yeni programın kıyaslanması, (d) BEP’lere en sık alınan hedefler olmak üzere dört ana tema altında değerlendirilmiştir. Öğretmenler, yeni programın öğrenme alanlarının ve hedeflerinin öğrenci performansına göre üst düzeyde olduğu, öğrencilerin performansları gereği çalışılması gereken bazı hedeflere programda yer verilmediği, Rehberlik Araştırma Merkezleri tarafından Özel Eğitim Meslek Okullarına yapılan yönlendirmelerin okula ve hazırlanan programa uygun olmadığı yönünde görüş belirtmişlerdir. Öğretmenler programdaki bazı hedefleri gereksiz ve uygulanması zor bulmaktadırlar. Bunun yanı sıra öğretmenler programa yeni eklenen istismar ve kendini koruma, teknoloji ve güncel konuları barındıran hedefleri çok beğendiklerini belirtmektedirler.
Bazı öğretmenler haftalık akademik ders saatlerinin çok yetersiz olduğu yönünde görüş belirtirlerken bazıları ise yeterli olduğunu düşünmektedirler. Öğretmenler öğrencilerin meslek derslerine olan ilgisinin daha fazla olması ve ders saatlerine göre BEP’lere amaç almaları sebebiyle ders saatlerinin yeterli olduğunu düşünmektedirler. Karşıt görüşte olan öğretmenler ise öğrencilerin akademik performanslarının düşük olması, bireysel eğitime ve sık tekrara ihtiyaç duymaları, mevcut haftalık ders saatlerinde konuların yetişmemesi ve toplumsal uygulamaların yetersiz kalması durumlarından ötürü ders saatlerinin yetersiz olduğunu belirtmekte ve okul bazında haftalık ders saatlerinin lise kademesine göre az olduğunu ve meslek dersi saatlerinin ise fazla olduğunu düşünmektedirler.
Eski ve yeni programı kıyasladıklarında, öğretmenler eski programın yeni programa kıyasla daha kapsamlı ve öğrenci seviyesine daha uygun olduğunu düşünmektedirler. Yeni programın ise eskisine göre daha işlevsel ve esnek olduğunu, özellikle sosyal hayat dersi için hazırlanan programa, toplumsal hayata katılımı kolaylaştıran, güncel hedeflerin eklenmiş olmasının ise programın en büyük katkısı olduğunu belirtmektedir.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim Meslek Okulu, Akademik program, Durum çalışması, Müfredat