Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Yasal Konular


Özel Eğitimde İş Birliği: Türkiye’de Durum
Özel gereksinimli bireylerin değerlendirilmesi, gereksinimlerine uygun eğitim programlarının hazırlanması, verilerin toplanması ve gelişimlerinin değerlendirilmesi gibi birden fazla alanda uzmanlık ve çokça etkileşim gerektiren bir alan olan özel eğitimde işbirliği neredeyse zorunludur. Özel eğitim, içerisinde pek çok yetersizlik grubunu barındıran heterojen bir yapıdır. Bu yapı içerisinde hastaneden eve geçiş süreciyle başlayan ve özel gereksinimli bireyler ve yakın çevreleri için oldukça zorlu olan geçiş süreçlerinin her birinde birey ve yakın çevresinin gereksinimlerini bütüncül ve kapsamlı bir biçimde karşılayabilecek pek çok disiplin alanından uzman yer almalıdır. Disiplin alanlarının birbirinden farklı olması ve uzman sayısının çeşitliliği özel eğitim hizmetlerinin sistematik bir biçimde sürdürebilmesi için bir ekip yaklaşımının benimsenerek, uzmanların işbirliği içerisinde çalışmasını gerektirmektedir. Bu araştırmada özel eğitimde işbirliği, işbirliğinin önemi ve gerekliliği açıklanmış, ulusal alanyazında özel eğitimde işbirliğine ilişkin gerçekleştirilmiş araştırmalar incelenerek betimsel olarak analiz edilmiş ve elde edilen bulgular incelenerek var olan durum hakkında detaylı bilgi verilmesi amaçlanmıştır. İncelenen araştırmaların sonuçları gerçekleştirilen çalışmaların büyük bir bölümünün öğretmenlerin kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında özel gereksinimli öğrencilerinin eğitim süreçlerindeki işbirliğine ilişkin görüşlerinin incelendiği araştırmalardan oluştuğunu, çok az sayıda çalışmanın farklı disiplin alanlarından uzmanlarla gerçekleştirildiğini göstermektedir. Bulgular öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencileriyle çalışırken yoğun biçimde işbirliğine gereksinim duyduklarını göstermiştir. Buna ek olarak ulusal alanyazında yer alan çalışmaların yalnızca işbirliğine ilişkin var olan durumu ortaya koyduğu, işbirliğinin arttırılmasına ilişkin daha fazla araştırma ve uygulama yapılmasına gereksinim olduğunu görülmektedir. Son olarak çalışmada özel eğitimde işbirliğine ilişkin olması gereken durum ile hâlihazırda var olan durum alanyazınla ilişkilendirilerek tartışılmıştır. Ayrıca çalışmada özel eğitimde işbirliğinin geliştirilmesine ilişkin gerçekleştirilebilecek araştırmalar, uygulamalar ve politikalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, işbirliği, ekip çalışması, disiplinlerarası çalışma