Bildiri Konusu:Ağır ve Çoklu Yetersizliği olan Bireylerin Eğitimi


Çoklu Yetersizliği Olan Bireylerin Eğitimlerinde Aile Üyeleriyle Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme
Çoklu yetersizliği olan bireylerin eğitim süreçlerinde aile üyelerinin desteği, aktif katılımı ve paydaşlarla iş birliği kritik önem arz etmektedir. Bu çalışmada çoklu yetersizliği olan bireylerin eğitimlerinde aile üyeleriyle yürütülen çalışmaların sistematik derleme yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Web of Science, Scopus, Proquest ve Eric veri tabanlarında çoklu yetersizliği olan bireylerin aileleriyle yürütülen çalışmalar incelenmiştir. İncelenen çalışmaların dahil etme ölçütleri olarak 1990-2023 yılları arasında yayınlanan çalışmalara odaklanılmış, aile, anne, baba, abla, abi, kardeş, eğitim anahtar kelimeleri belirlenmiştir. Dahil etme ölçütleri sonunda 18 çalışmanın araştırmaya dahil edilmesine karar verilmiştir. Dahil edilmesine karar verilen çalışmalar araştırmanın yayınlandığı yıl, araştırmanın yürütüldüğü ülke, amacı, araştırmada kullanılan yöntem, araştırma katılımcılarının sayısı, yaşı ve rolü, çoklu yetersizliği olan bireylerin yetersizliklerinin türü, derecesi ve öğrenme çıktıları açısından betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda edilen bulguların bir kısmında ele alınan çalışmaların büyük çoğunluğunun anne ve babalarla yürütüldüğü, abi, abla ve kendinden yaşça küçük kardeşlerinin katılımcı olduğu çok sınırlı çalışma olduğu görülmektedir. İncelenen çalışmalarda aile üyelerinin çocuklarının eğitim süreçlerinde eğitimci, uzman olarak yer aldığı, bu süreçlerde çocuklarının okuryazarlık becerilerini geliştirmeyi ve iletişim becerilerini desteklemeyi amaçladıkları, çocuklarıyla çalışırken teknoloji temelli, alternatif ve artırılmış iletişim araçlarını kullandıkları ve çocuklarının kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında eğitimlerine devam etmelerini destekledikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca aile üyelerinin, çoklu yetersizliği olan çocuklarının eğitim süreçlerine katılma ile ilgili güçlükler yaşadıkları ve güçlüklerin başında bilgi ve deneyim eksikliği olduğu, aile üyelerinin bilgi ve tecrübelerini artırmaya yönelik eğitimler verildiği zaman çocuklarının eğitim süreçlerine aktif katıldıkları ve aynı zamanda çocuklarının eğitim hayatında anlamlı değişiklikler için eğitim süreçlerinin nitelikli planlanmasının önem arz ettiğini vurguladıkları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Çoklu Yetersizlik, Aile, Sistematik Derleme