Bildiri Konusu:Otizmli Spektrum Bozukluğu olan Bireylerin Eğitimi


Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısı Olan Üç Yaşındaki Bir Erkek Çocukta Isırma Davranışını Azaltmaya Yönelik Davranış Değiştirme Programı
Problem davranışlar bireylerin toplumda işlev görmelerini engelleyen, kendilerini ve çevresinin güvenliğini tehlikeye sokan herhangi bir davranış olarak tanımlanabilir. (Sönmez ve Diken,2010)
Çeşitli yetersizliği olan bireylerin, her yaş düzeyinde, yetersizliği olmayan bireylerden daha fazla problem davranış sergilediği vurgulanmaktadır. (Erbaş,Kırcaali-İftar ve Tekin İftar,2005)Yetersizlikleri olan bireylerin iletişim becerileri ile davranış problemleri arasında ters orantı olduğunu göstermektedir. Problem davranışlar çoğu kez bireyin yetersizlikleri ile çevrenin bir etkileşimi olarak ortaya çıkmakta iken, problem davranış sergileyen bireylerin bu davranışları kendi gereksinimlerini karşılamak ve çevrelerindeki kişilerin davranışlarını kontrol etmek için kullandıkları vurgulanmaktadır.

Birçok aile , bakım veren ve eğitimci, OSB’li bireylerin öfke nöbeti davranışı, saldırgan davranış, kendine zarar verme davranışı, mülke zarar verme ve kurallara uymama gibi davranışsal zorluklar sergilediğini bildirmektedirler.


Bu çalışma İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan Evin Özel Eğitim Danışmanlık Merkezi öğretmenleri tarafından erken yoğun davranışsal eğitim programı ile evde özel eğitim desteği verilen üç yaşında otizm spektrum bozukluğu tanısı almış erkek bir çocukla ders esnasında elini ısırma davranışının azaltılmasına yönelik uygulamalı davranış analizi yöntem ve tekniklerine dayalı davranış değiştirme programı uygulanmıştır

Çalışmada azaltılmak istenen davranışı değiştirmeye yönelik kontrollü olay kaydı formu oluşturuldu ve karşıt davranışı pekiştirme tekniği kullanıldı. Uygulama haftanın beş günü günde üç oturum bir oturumda on denemeye yer verildi. Öğretim oturumları öğrencinin evinde gerçekleştirildi.
Çalışma sonucunda uygulama sürecinde kullanılan pekiştirme tarifelerine göre sürekli pekiştirme, sabit oranlı pekiştirme ve değişken oranlı pekiştirme tarifeleri ile belirlenen yiyecek-sosyal pekiştireçler kullanıldıktan sonra öğrencide elini ısırma davranışının aza indirgendiği gözlemlenmiştir. Öğretim sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar aileye gösterilerek genelleme evde ailesi tarafından desteklendi.
Öğretim süreci poster bildirisinde ayrıntılı olarak sergilenecektir.

Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, Uygulamalı davranış analizi, Davranış değiştirme.