Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Öğretmen Eğitimi


ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI DERSİNİN YÜRÜTÜLMESİNE YÖNELİK DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİ
Öğretmenlik lisans programı öğretmen adaylarının gelişimine katkıda bulunacak iki temel bileşenden oluşmaktadır. Bunlardan ilki eğitim programlarında yer alan ders içeriklerindeki mevcut olan teorik bilgilerdir. Diğer önemli bileşen ise öğretmenlerin uygulama sınıflarında kazandığı deneyimlerden faydalanarak öğretmeyi öğrendikleri uygulama bileşenidir. Bu iki bileşen arasında etkin bağlantıların kurulması çok önemlidir. Özel eğitim lisans programlarındaki uygulama dersleri, teori ile pratiğin ilişkilendirilmesi ve etkin öğretmenlik becerilerinin kazandırılması açısından köprü görevi görmektedir. Bu çalışmanın amacı, özel eğitim öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersinin yürütülmesi sürecine yönelik karşılaştıkları sorunları ve çözüm önerilerini belirlemektir. Çalışma, Karadeniz Bölgesi’ndeki bir devlet üniversitesinin özel eğitim bölümü son sınıfında öğrenim gören ve öğretmenlik uygulaması derslerine devam eden toplam 29 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Katılımcıların 15 tanesi erkek, 14 tanesi kadındır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik (görüngü bilim) araştırma deseni kullanılmıştır. Fenomenolojik yaklaşım, bir grup ya da bir kaç birey tarafından deneyimlenen bir kavramın ya da olayın ortak anlamını onların deneyimlerinden açıklamaya çalışır. Öğretmen adaylarından elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının öğrencilerle etkileşimleri sonucu olumlu bağlar oluşturmalarının kendilerini öğretmen olarak hissetmelerine katkı sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca uygulama öğretmenlerinin, öğretmen adaylarına yeterince rehberlik yaptığı, okul ve sınıf yönetiminde dikkat edilmesi gereken kuralları açıkladıkları ve karşılıklı bilgi alış verişi sürecini verimli hale getirmeye çalıştıkları belirlenmiştir. Katılımcıların bu süreçte sınıf yönetimde, öğrenme ve öğretme yöntem ve tekniklerinde önemli gelişmeler kaydettiklerini de belirtmişlerdir. Bununla birlikte bazı öğretmen adaylarının uygulama öğretmeninden geri dönüt almada sıkıntı yaşadığı ve model olma konusunda yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Buna karşılık öğretmen adaylarının uygulama öğretim elemanlarından ise yol gösterici, ilgi ve motivasyon arttıracak geri bildirimler aldıkları, uygulama öğretim elemanın sık toplantılar yapıp eksiklerini belirleme de yardımcı olduğu belirlenmiştir. Fakat bazı öğretmen adayları ise uygulama öğretim elemanın yeteri kadar kendileri ile ilgilenmediğini, hazırlamış oldukları ders planlarını incelemediğini ve uygulama okulunda öğretmen adayını izlemeye gitmediğini, dolayısıyla etkili dönütler alamadıklarını belirtmişlerdir. Son olarak öğretmen adayları öğretmenlik uygulaması I ve II derslerinin farklı uygulama okulları yerine aynı kurumda yapmalarının, uygulama saatinin daha geç başlamasının ve öğretimi daha verimli kılabilmesi açısından öğrenci sayısının azaltılması gibi etkenlerin öğretmen adaylarının süreci daha verimli geçirmesine yardımcı olacağı şeklinde önerilerde bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Öğretmen Eğitimi, Öğretmenlik Uygulaması