Bildiri Konusu:Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları


Okul Öncesi Eğitim Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimine ve Kaynaştırma Öğrencilerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi
Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi ve kaynaştırma öğrencileri hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında MEB’ e bağlı okul öncesi kurumlarda çalışın okul öncesi öğretmenleriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Samsun ilinde okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan, sınıfında kaynaştırma öğrencisi olan veya önceki senelerde kaynaştırma öğrencisi ile birlikte çalışmış olan 20 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Nitel araştırmacılar, doküman incelemesi, davranışları gözlemleme veya katılımcılarla mülakatlar yoluyla verileri toplarlar (Creswell, 2003). Olgu bilim ise bireylerin yaşanmış deneyimlerini, yaşamlarını nasıl anlamlandırdıklarını inceleyen ve değerlendiren nitel araştırma desenidir (Miller, 2003). Araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış formlar aracılığı ile yapılan mülakatlarla toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniği nitel araştırmalarda en çok kullanılan veri toplama aracı olarak görülmektedir (Yıldırım ve Şimşek, 2006). Yarı-yapılandırılmış görüşmede araştırmacı soruları önceden hazırlar, fakat görüşmede sorularda değişiklik yaparak yeniden düzenleyebilir (Candaş-Karababa, 2009). Araştırma verileri, nitel analiz türlerinden biri olan içerik analizi yöntemi kulla nılarak yapılmıştır. Nitel veri analizinde araştırmacı topladığı verilerden yola çıkarak bu verilerin içerisinde barındırdığı gizli bilgiyi keşfetmeye ve ortaya çıkarma ya çalışmaktadır. Yıldırım ve Şimşek (2006)’e göre nitel veri analizi: verilerin kodlanması, temaların bulunması, kodların ve temaların düzenlenmesi ve bulguların tanımlanması ve yo rumlanması olmak üzere 4 aşamada yapılmaktadır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre okul öncesi öğretmenlerinin sınıfında en az bir kaynaştırma öğrencisi olduğu, bu öğrencilerin farklı yetersizlik grubunda yer aldığı, çoğu öğretmenin kaynaştırmaya yönelik hizmet içi eğitim aldığı ve on yıldan uzun süredir kaynaştırma öğrencileriyle çalıştığı görülmüştür. Öğretmenler kaynaştırmanın öğrencilerin sosyalleşmesi açısından önemli olduğunu, öğrencilere bireyselleştirilmiş eğitim programlarının hazırlanması gerektiğini, bu süreçte özellikle RAM ve ailelerle işbirliği yapılması gerektiğini, kaynaştırmanın öğrenciler için davranışsal ve psikolojik açından avanta sağladığını, kaynaştırma eğitiminin özbakım, sosyal beceriler ve dil becerileri üzerine yoğunlaştırılması gerektiğini ifade etmişlerdir. Öğretmenler kaynaştırma uygulamalarında, öğrencilerle sosyalleşme, dil ve iletişimle ilgili, sınıfın kalabalık olması ve ailelerin kabullenmemesine yönelik problemler yaşadıklarını ifade etmişlerdir.
Araştırma sonuçlarına göre, okul öncesi öğretmenleri kaynaştırma öğrencisine yönelik olumlu tutumlara sahip olduklarını, kaynaştırma öğrencilerinin okul öncesi eğitim almalarının önemli olduğunu vurgulamıştır. Kaynaştırma öğrencilerinin eğitiminde daha çok sosyal, özbakım ve dil becerilerinin geliştirmesine yönelik faaliyetler yürüttükleri izlenimi edinilmiştir. Ayrıca öğretmenler, kaynaştırma öğrencilerinin farklı öğrenme ihtiyaçlarına yönelik eğitim planlaması gerektiğini ifade etmişlerdir. Uygulamadaki sorunlara yönelik olarak ise; öğrenci davranışları, farklı öğrenme ihtiyaçları, ailelerin tutumu, Rehberlik Araştırma Merkezi ile olan işbirliğinde aksaklıklar, öğrenciler arasındaki farklılık gibi faktörler yer almaktadır.
Katılımcılar, kaynaştırma eğitiminin okul öncesi öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine katkı sağladığını belirtmişlerdir. Kaynaştırma öğrencileri ile çalışan öğretmenler özel eğitim konusunda seminere veya hizmet içi eğitime ihtiyaçları olduğu ve bu ihtiyaçların karşılanması için ilgili kurumlar tarafından önlemler alınması gerektiğini önermişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitimi, Okul Öncesi Öğretmeni, Özel Eğitim, Kaynaştırma Eğitimi