Bildiri Konusu:Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları


Kaynaştırma Eğitimi ve Bütünleştirilmiş Eğitime İlişkin Literatürün Görselleştirilmiş Bibliyometrik Analizi
Özel eğitim alan yazınında kaynaştırma ve bütünleştirme kavramı sıklıkla birbiri yerine kullanılmaktadır (Şahbaz vd., 2018). Bu kavramların birbirleri yerine kullanılma nedenleri arasında; toplumda ifade edilen kavramlara ilişkin bilgi eksikliklerinin bulunmasının yanı sıra bu kavramların ortak birtakım noktalara sahip olmaları bulunmaktadır. Kaynaştırma kavramı tanım olarak; Kaynaştırma eğitimi, özel gereksinimleri olan bireylerin eğitim gereksinimlerinin tespit edilip, kişiye özel eğitim programlarıyla ve gerekli yardımcı eğitim hizmetleriyle, genel eğitim ortamlarında diğer öğrencilerle bir arada eğitim almasını ifade eden bir yaklaşımdır (Yılmaz ve Melekoğlu, 2018). Bütünleştirilmiş eğitim kavramı tanım olarak; tüm öğrencilerin özel gereksinimleri dikkate alınarak, onların öğrenme sürecine katılımını sağlamanın yanı sıra topluma ve toplumun kültürüne de katılımını arttırmayı hedefleyen bir yaklaşımdır (UNESCO, 2005; akt. Tanrıverdi & Sarıca, 2021).
Çalışmamızın amacı “kaynaştırma eğitimi” ve “bütünleştirilmiş eğitim” kavramlara ait literatürün görselleştirilmiş bibliyometrik analizini yapmaktır. Bu araştırma tarama modelinde olup, yapılan araştırmada betimsel araştırma deseni benimsenmiştir. Betimsel araştırma deseni dizaynında ise bibliyometrik analiz kullanılmıştır. Elde edilen verilerin bibliyometrik analizi VOSviewer programı ile görselleştirilmiştir.
Bu çalışmada bibliyometrik analiz için Scopus veri tabanında tarama yapılmıştır. Scopus veri tabanının seçilmesinin nedeni, Scopus’un geniş bir dergi ağına sahip olmasıdır (Fallagas, vd., 1998). Scopus’ta taramalar yapılırken bütünleştirme eğitimi kavramına karşılık ““inclusive education” OR “inclusion AND education“”, kaynaştırma eğitimine karşılık ise” “mainstreaming education” OR “mainstreaming AND Education”” şeklinde taratılmıştır. Tarama işlemi yapılırken sadece makaleler dikkate alınmıştır. Kavramlar eş zamanlı olmayan bir tarama işlemine tabi tutulmuş olup tarama işleminden elde edilen veriler 23.09.2023 tarihinde Scopus’tan çekilmiştir. Kaynaştırma eğitimi ve bütünleştirme eğitimi kavramlarına ilişkin çalışmaların; “yayım yıllarına göre dağılımı, yıllara göre atıf sayıları, çalışma alanları, yayımlandıkları ülkeler ve üniversiteler, yayımlandıkları ülkeler arasındaki iş birliği ağı, yayımlandıkları dergiler, yayımların alıntılanma sayıları, yayımlarda kullanılan anahtar kelimelerin sıklığı ve anahtar kelimelerin ilişkisel ağı” gibi bilgilerin analizi söz konusudur.
Çalışmanın analizi sonucunda “bütünleştirilmiş eğitim” (inclusive education) başlığı altında 1991-2023 yılları arasında 6200 çalışma elde edilmiştir. “Kaynaştırma eğitimi” (mainstreaming education) başlığı altında 1983-2023 yılları arasında 867 çalışma elde edilmiştir. Elde edilen çalışmalar birtakım özellikler açısından betimleyici istatistikler uygulanmış ve görselleyici programdan yararlanılmıştır.
Çalışmanın bulgularının hem kaynaştırma eğitimi alanında hem de bütünleştirilmiş eğitim alanında çalışma yapacak araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Kaynakça
Ding, Y. (2011). Scientific collaboration and endorsement: Network analysis of coauthorship and citation networks. Journal of Informetrics, 5(1), 187-203.
Falagas, M. E. , Pitsouni, E. I., Malietzis, G. A., & Pappas, G. (2008). Comparison of PubMed, Scopus, Web of Science and Google Scholar: strengthsand weakness. FASEB Journal, 22, 338-342.
Tanrıverdi, A. & Sarıca, A. D. (2021). Eğitimde bütünleştirme: Kuramsal ve pratik temeller. A. Tanrıverdi ve A.D. Sarıca (Ed.). Eğitimde Bütünleştirme. (43-62). Nobel Yayıncılık.
Şahbaz, Ü., Atılgan, H., & Aydemir, D. (2018). Bütünleştirmenin özel gereksinimli çocuklar üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik ölçek uyarlama çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(6), 1843-1850.
Yılmaz, E., & Melekoğlu, M. A. (2018). Kaynaştırma eğitiminin yasa ve uygulamalardaki durumunun Türkiye ve Avrupa bağlamında değerlendirilmesi. Osmangazi Journal of Educational Research, 5(1), 1-17.


Anahtar Kelimeler: Bütünleştirilmiş eğitim, kaynaştırma eğitimi, bibliyometrik analiz