Bildiri Konusu:Otizmli Spektrum Bozukluğu olan Bireylerin Eğitimi


Otizm Spektrum Bozukluğundan Etkilenen Öğrenciye Ev İçi Güvenlik Becerilerinin Kazandırılmasında Sosyal Öykülerin Etkililiği
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciye ev içi güvenlik becerilerinin kazandırılmasında sosyal öykülerin etkililiğini sınamaktır. Alan yazında sosyal öykülerin ev içi güvenlik becerilerinin öğretiminde kullanıldığı bir çalışmaya rastlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu belirlemek için ölçüt örnekleme modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcısı otizm spektrum bozukluğu tanısı olan yedi yaşında bir erkek öğrencidir. Katılımcı iki buçuk yaşındayken otizm spektrum bozukluğu tanısı almıştır ve o yaştan beri özel eğitim desteği almaktadır. Araştırmada öncelikle, ev içi güvenlik becerileri kontrol listesi oluşturularak öğrencinin ihtiyaç duyduğu ev içi güvenlik becerileri aile ve öğretmenin görüşleri doğrultusunda belirlenmiştir. Belirlenen beceriler, elektrik ve yangın güvenliği becerileri, zehirli maddelerden korunma becerileri ve gıda güvenliği becerileridir. Bu becerilerin kazanımını sağlamak amacıyla araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak sosyal öyküler geliştirilmiştir. Araştırmanın etkililik verileri toplanırken tek denekli araştırma yöntemlerinden davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Toplanan veriler grafiksel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu yöntemle uygulamaya yönelik veriler nicelleştirilmiş ve grafiğe aktarılmıştır. Sosyal öykü uygulamasından önce ve sonra öğrencinin bilgi düzeyinde edindiği ev içi güvenlik becerilerini davranış olarak sergilemesini gözlemlemek üzerine oturumlar düzenlenerek öğrencinin okul ortamında ve ev ortamında performansına ilişkin veri toplanmıştır. Bu verilerin analizinde de grafiksel analiz yöntemi kullanılmıştır. Veriler nicelleştirilmiş ve sütun grafiklere aktarılmıştır. Araştırmanın bulguları sosyal öykülerin ev içi güvenlik becerilerinin edinim, izleme ve genelleme aşamalarında etkili olduğunu göstermektedir. Öğrenilen bilginin sunumu oturumlarında öğrenci sosyal öykülerde bilgi düzeyinde edindiği becerileri gerçek ortamlarda doğrulukla sergilemiştir. Araştırma sonunda ebeveynin ve öğretmenin görüşleri alınmıştır. Ortak görüşleri, sosyal öykü yöntemini başka becerilerin öğretiminde de tercih edeceklerini ve ev içi güvenlik becerilerinin öğretiminin öğrencinin bağımsız yaşamasına katkı sağlayacağı, öncelik verilmesi gereken beceriler olduğu şeklindedir.
Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Sosyal Öykü, Ev İçi Güvenlik Becerileri