Bildiri Konusu:Aile Eğitimi ve Katılımı


Özel Eğitim Öğretmen Adaylarının Hazırladığı Aile Eğitim Programlarının İncelenmesi
Bu çalışmanın amacı özel eğitim öğretmeni adaylarının hazırlamış oldukları aile eğitim programları ve bu programlar dahilinde geliştirmiş oldukları el kitapçıklarının incelenmesidir. Çalışmanın veri setini Gaziantep ilindeki bir üniversitenin özel eğitim öğretmenliği bölümünde “Özel Eğitimde Aile Eğitimi” dersini almış olan öğrencilerin hazırlamış olduğu 25 aile eğitim programı ve el kitapçığı oluşturmaktadır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemiyle desenlenmiş olup veriler doküman incelemesi tekniğiyle toplanmıştır. Çalışmaya dahil edilen aile eğitim programları ve el kitapçıklarını incelemek amacıyla aile eğitim programlarını ve el kitapçıklarını hazırlarken dikkat edilmesi gereken unsurlara yönelik alanyazın taraması yapılarak “Aile Eğitim Programı İnceleme Formu” geliştirilmiştir. Geliştirilen formda a) hazırlayan öğretmen adayına yönelik bilgiler, b) aile eğitim programına yönelik bilgiler ve c) el kitapçığına yönelik bilgiler olmak üzere üç ana başlık bulunmaktadır. Geliştirilen bu form ile çalışmaya dahil edilen aile eğitim programları ve el kitapçıkları incelenerek var olan kriterler forma işlenmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda aile eğitim programlarında hedeflenen becerilerde kavram öğretimi ve günlük yaşam becerilerinin çoğunlukta olduğu, programda eğitim sunulan kişinin çoğunlukla anneler olduğu, eğitim programının gerekçesi belirtilirken alanyazından yararlanılan kaynaklarda Türkçe kaynak sayısının yabancı kaynak sayısından çok olduğu ve öğrencilerin çoğunun aile eğitim programı hazırlama akışına uygun sırada program hazırladığı görülmüştür. El kitapçıklarında ise öğrencilerin çoğunun kitapçığı bölümlendirirken giriş, beceri/davranış öğretim süreci, beceri öğretimi sonrası süreç ve ek formlar olarak sınıflandırdığı görülmektedir. Yanı sıra öğretmen adaylarının çoğunun el kitapçıklarında görsel kullandığı görülürken şema ve tabloların kullanımının daha az olduğu görülmektedir. Ayrıca kullanılan görsellerin çoğunlukla ana bölüm sayfalarında yer aldığı da belirlenmiştir. El kitapçıklarında kullanılan yöntem ve teknikler başlıklarında öğretmen adaylarının özel eğitim alanına yönelik kavram ve terimleri yoğun olarak kullandığı görülmüştür. Bu veriler doğrultusunda aile eğitim programı ve el kitapçığı hazırlayan öğrencilerin Türkçe kaynakların yanı sıra yabancı kaynaklara da erişimlerinin ve okumalarının sağlanması, özellikle el kitapçığında özel eğitim alanına yönelik terimleri ailelerin anlayacakları dilde nasıl kullanacaklarına ve görsel/şema kullanımlarının artırılmasına yönelik desteklenmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: aile eğitim programı, özel eğitim öğretmen adayları, doküman inceleme