Bildiri Konusu:Öğrenme Güçlüğü olan Bireylerin Eğitimi


Disgrafili Bir Öğrencinin El Yazısı Okunaklılığının Geliştirilmesi
Bu araştırma; yazma güçlüğü (disgrafi) yaşayan bir öğrencinin el yazısı okunaklılığının geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, kaynaştırma uygulamasına devam eden beşinci sınıf bir erkek öğrenciyle yürütülmüştür.
Bu araştırma, eylem araştırması yöntemiyle desenlenmiştir. Eylem araştırması yönteminde, öğretmen araştırmacı rolünde olduğu için öğretmen araştırması olarak da ifade edilmektedir. Bu araştırmada ise yazma güçlüğü yaşayan bir öğrenciye, özel eğitim öğretmeni tarafından el yazısı okunaklılığının geliştirilmesi amacıyla sistematik şekilde bir eylem planı uygulanmıştır. Araştırmanın tüm oturumları, öğrencinin devam ettiği okulun destek eğitim odasında gerçekleştirilmiştir.
Veriler; kopyalama metinler, yazım hataları formu ve çok boyutlu okunaklılık ölçeği ile toplanmıştır. Ayrıca aile ve sınıf öğretmenleriyle yapılan yüz yüze görüşmelerle de veriler toplanmıştır. Araştırmada kullanılan kopyalama metinler, öğrencinin Türkçe ders kitabından tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Seçilen metinler, ön değerlendirme aşamasında öğrencinin metinleri yazarken çok fazla zaman harcadığı göz önünde bulundurularak 20-25 kelimelik yapılandırılmış paragraflar haline getirilmiştir. Paragraflar, Times New Roman yazı tipinde, 16 punto büyüklüğünde ve A4 boyutunda kağıda bastırılmıştır.
Eylem süreci; düzey belirleme aşaması ve eylem aşamasından oluşmaktadır. Düzey belirleme aşamasında; (a) yazıyı etkileyen ergonomik etkenlere, (b) okunaklılığa, (c) yazma akıcılığına ve (d) heceleme becerisine göre öğrencinin el yazısı değerlendirilmiştir. Eylem aşaması ise; ergonomik etkenlere (oturma biçimi, kalem tutma ve defter konumu) ve yazı okunaklılığına (eğim, boşluk, ebat, biçim ve çizgi takibi) yönelik bir uygulama sürecini içermektedir. Eylem aşamasında, 20-25 dakikalık toplam 13 oturum gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte öğrenciye sırasıyla sözel ipucu, işaret ipucu, model ipucu kullanılmıştır. İpuçları, en az düzeyden en yoğun düzeye doğru bir sıralamayla kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, eylem planıyla gerçekleştirilen uygulamaların (a) ergonomik etkenlere, (b) yazı okunaklılığına, (c) yazma akıcılığına, (d) heceleme becerisine, (e) genelleme ve kalıcılığa yönelik etkililiği öğrenciden alınan ön test-son test verileriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları; eylem planının etkili olduğunu ve öğrencinin el yazısı okunaklılığının gelişimine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Sonuçlar; öğrencinin ergonomik etkenlere (oturma biçimine, kalem tutuşuna ve defteri konumlandırmasına) daha dikkat ederek yazı yazdığını ortaya koymuştur. Ayrıca çok boyutlu okunaklılık ölçeğine göre öğrencinin yetersiz düzeyde olan yazı okunaklılığının ortaya düzeye yükseldiği ve yazım hataları formuna göre ise yazım hatalarının anlamlı bir şekilde azaldığını görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: yazma güçlüğü, disgrafi, el yazısı, okunaklılık, yazım hataları