Bildiri Konusu:Öğrenme Güçlüğü olan Bireylerin Eğitimi


Akıcı Okuma ve Okuduğunu Anlamayı Geliştirme Programının (Oku-Gel) Okuma Güçlüğü Olan Öğrencilerin Okuma Becerileri Üzerindeki Etkililiği
Bu araştırmanın amacı; okuma güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin, akıcı okuma (okuma hızı ve okuma doğruluğu) ve okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesi için tasarlanan okuma müdahale programının (OKU-GEL) etkililiğini belirlemektir. Araştırma, ilkokul ikinci ve dördüncü sınıfa devam eden ve okuma güçlüğü olan üç öğrenci ile yürütülmüştür.
Araştırma yöntemi, tek denekli araştırma yöntemlerinden değişen ölçütler modelidir. Akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri bu araştırmanın bağımlı değişkenleridir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise araştırmacı tarafından tasarlanan OKU-GEL programıdır. OKU-GEL programının ismi, “okumayı geliştirme” ifadesinin kısaltılmasıyla oluşturulmuştur. OKU-GEL programı; hızlı otomatik isimlendirme çalışmasını, fonolojik farkındalık çalışmasını, tekrarlı okuma çalışmasını ve diyalojik okuma stratejilerinden CROWD ve PEER tekniklerinin uygulanmasını içermektedir.
Bu araştırmada; etkililik, güvenirlik ve sosyal geçerlik verileri olmak üzere üç çeşit veri toplanmıştır. Etkililik verilerini; okuma hızı, okuma doğruluğu ve okuduğunu anlama verileri oluşturmaktadır. OKUGEL programının etkililiğine yönelik elde edilen veriler, grafiksel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Sosyal geçerlik verileri; katılımcı öğrencilerin görüşleri ile bu öğrencilerin ailelerinin ve sınıf öğretmenlerinin araştırmaya ilişkin görüşleri alınarak toplanmıştır. Güvenirlik verilerinin toplanmasında, gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği olmak üzere iki tür veri toplanmıştır.
Araştırma bulguları; OKU-GEL programının okuma güçlüğü olan öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırmanın etki büyüklüğü hesaplamalarına göre; OKUGEL programının, iki öğrencinin okuma hızına çok büyük bir etki, bir öğrencinin okuma hızına ise büyük bir etki ettiği görülmüştür. OKU-GEL programı sonrası üç öğrencinin de okuma doğruluğunun, endişe düzeyinden öğretimsel düzeye yükseldiği görülmüştür. Okuduğunu anlama verilerine göre iki öğrencinin okuduğunu anlama becerisi öğretimsel düzeyden bağımsız düzeye, bir öğrencinin ise endişe düzeyinden bağımsız düzeye yükseldiği görülmüştür. Öğrencilerin geliştirdikleri becerileri farklı araç-gereçlere, kişilere ve ortamlara genelledikleri ve bu becerileri uygulama bittikten iki, üç ve dört hafta sonra bile korudukları sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal geçerlik verilerine göre; öğrencilerin, ailelerinin ve sınıf öğretmenlerinin OKUGEL programı hakkında olumlu yönde görüş beyan ettikleri görülmüştür.

* Bu çalışma; Yakın Doğu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünde, Prof. Dr. Gönül Akçamete danışmanlığında Özer Akgün tarafından 2022-2023 eğitim-öğretim yılında yapılan doktora tez çalışmasından hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: okuma güçlüğü, disleksi, akıcı okuma, okuma hızı, okuma doğruluğu, okuduğunu anlama