Bildiri Konusu:Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları


Anasınıfı ve Sınıf Öğretmenlerine Yönelik Çevrimiçi Farklılaştırılmış İlk Okuma-Yazma Eğitimi Programı İhtiyaç Analizi
Bu çalışma, iki yıla yayılan tasarım temelli bir araştırmanın ihtiyaç analizi bölümünden oluşmaktadır. Araştırmanın amacı farklılaştırılmış ilk okuma-yazmaya hazırlık ve öğretimi üzerine çevrimiçi öğretmen eğitimi programı tasarlamaktır. İhtiyaç analizi çalışmasının amacı ise anasınıfı ve ilköğretim sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime (Tomlinson, 2017) ilişkin öğrenme ihtiyaçlarını ve farklılaştırılmış öğretimle ilgili algı ve uygulamalarını tespit etmektir.
İhtiyaç analizi çalışması iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan öğretmenlerden çevrimiçi iki ölçek aracılığıyla veri toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen birinci ölçek, öğretmenlerin ilk okuma-yazma öğretiminde farklılaştırmaya dair öğrenme ihtiyaçlarını tespit etmeye yöneliktir. İkinci ölçek ise Coubergs ve diğerleri (2017) tarafından geliştirilmiş ve Cengiz, Tezcan ve Doğan (2021) tarafından Türkçeye uyarlanmış, Farklılaştırılmış Öğretime İlişkin Öğretmen Görüşleri ölçeğidir. Bu aşamada 91 anasınıfı ve ilkokul öğretmeninden toplanan nicel veriler, Jamovi istatistik programıyla analiz edilmiştir.
Araştırmacı tarafından geliştirilen öğrenme ihtiyaçları ölçeği analizi sonucunda, anasınıfı ve ilkokul öğretmenlerinin farklılaştırma ve ilk okuma-yazma öğretimi alanlarındaki tüm ölçek maddeleri için öğrenme ihtiyacı belirttikleri görülmüştür. Farklılaştırılmış Öğretime İlişkin Öğretmen Görüşleri Ölçeğiyle (Coubergs ve diğerleri, 2017) toplanan veriler ise tek faktörlü ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Katılımcıların “farklılaştırma algısı”na ilişkin puanları, “farklılaştırmaya dayalı sınıf uygulamaları” ve “öğrenci özelliklerini dikkate alan uyarlamalar yapma” puanlarından anlamlı düzeyde (p< .001) düşük bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların, “fırsat tanındığında öğrencilerin daha fazlasını öğrenebileceklerine olan inanç”ları ile “öğrencilerin bireysel özelliklerini dikkate alarak uyarlamalar yapma” puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r (89) =.38, p <.001).
Birinci aşamaya katılan 91 öğretmenden 48’i, ilk okuma-yazma öğretiminde farklılaştırma içerikli eğitime katılmak istediklerini belirtmişlerdir. İkinci aşamada, bu öğretmenlere açık uçlu ikinci bir anket gönderilmiş ve 20 öğretmenden yanıt alınmıştır. Bu aşamada toplanan nitel veriler tematik analiz yöntemiyle (Braun ve Clarke, 2022) analiz edilmiştir. Veriler incelendiğinde katılımcıların farklılaştırılmış öğretimi yalnızca genel hatlarıyla tanımladıkları görülmüştür. Okuma-yazma öğrenimi sırasında öğrencilerin öz-düzenleme, bilişsel ve aile kaynaklı öğrenme zorluklarından söz eden katılımcılar, okuma-yazma süreçlerinde ise en çok harf düzeyinde yaşanan zorluklara dikkat çekmişlerdir. Ayrıca katılımcılar, farklı akademik düzey ve özelliklere sahip öğrencilerle çalışırken tüm öğrencileri kapsayabilmek, bireysel ihtiyaçları gözeten bir planlamayla içerik hazırlamak ve öğretim programını yetiştirmek gibi konularda zorlandıklarını ifade etmişlerdir.
Elde edilen bu veriler ışığında “farklılaştırılmış okuma-yazma öğretimi” üzerine bir öğretmen eğitimi programı geliştirilmiştir. Bu program iki ayrı öğretmen grubuyla sekizer haftalık iki döngü halinde video konferans aracılığıyla uygulanmıştır. Birinci döngüde, katılımcılardan elde edilen görüşme-anket verileri, oturum gözlemleri ve ders planları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ikinci döngü için program tasarım ilkelerinde ve uygulamalarda iyileştirmeler yapılmıştır. İkinci döngü sırasında toplanan veriler henüz analiz aşamasındadır.


KAYNAKÇA
Braun, V., & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. Sage Pub.
Cengiz, G. Ş. T., Tezcan, T., & Doğan, Ö. K. (2021). Farklılaştırılmış öğretime ilişkin öğretmen görüşleri ölçeği (DI-QUEST): Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. EKEV Akademi Dergisi, (87), 183-204.
Coubergs, C., Struyven, K., Vanthournout, G., & Engels, N. (2017). Measuring teachers’ perceptions about differentiated instruction: The DI-Quest instrument and model. Studies in Educational Evaluation, 53, 41-54.
Tomlinson, C. A. (2017). How to differentiate instruction in academically diverse classrooms. ASCD.

Anahtar Kelimeler: Farklılaştırılmış öğretim, ilk okuma-yazma öğretimi, video konferans yoluyla öğretmen eğitimi