Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Tanılama ve Değerlendirme


Türkiye’deki 3-6 Yaş Arasındaki Çocukların Pragmatik Dil Becerilerini Değerlendirmeye Yönelik Ölçme Araçlarının Sistematik İncelemesi
Pragmatik dil becerileri, bireyin iletişim amacını iletmek istediği kişiyle sosyal bağlamlarda dili nasıl kullandığıyla ilgilenen dilin önemli bir bileşenidir. Bireyin iletişim amacını, bağlama, ortama, kültüre ve dinleyicilere göre biçimlendirmeyi içeren pragmatik dil becerileri için değerlendirme yapmak becerinin çok boyutlu özelliklerinden ötürü oldukça karmaşık ve güçtür. Bu çalışma ile Türkiye’deki 3-6 yaş arasındaki çocukların pragmatik dil becerilerini değerlendirmek amacıyla geliştirilen veya Türkçeye uyarlanan ölçme araçlarının sistematik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Sistematik inceleme, araştırma sorusu, konu veya alana ilişkin mevcut araştırma literatürünü özetlemeye ve sentezlemeye yönelik yapılandırılmış bir yaklaşımdır. İlgili çalışmaların kapsamlı ve sistematik bir şekilde araştırılmasını, çalışmaların dâhil edilmesi ve hariç tutulması için önceden tanımlanmış ölçütlerin uygulanmasını ve bu çalışmalardan elde edilen bulguların analiz edilmesini içerir. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmış ve doküman incelemesi yoluyla verilere ulaşılmıştır. İncelemeye dahil edilecek ölçme araçlarını belirlemek amacıyla yapılan literatür taraması ile 3-6 yaş aralığındaki çocukların pragmatik dil becerilerini değerlendiren beş nicel çalışmaya ulaşılmıştır. Bu değerlendirme araçlarının üçü standardize test ikisi ise kontrol listesiyken araçların sadece bir tanesi ölçek geliştirme çalışmasıdır. İnceleme kapsamında yer alan diğer dört çalışmanın uyarlama sonucu literatüre kazandırıldığı belirlenmiştir. Ölçme araçları; yayın yılına, hedef kitleye, örneklem grubuna, uygulayıcıya, ölçmeyi hedefledikleri boyutlara, kuramsal yapı ve geçerlik-güvenirlik verilerine göre betimsel olarak analiz edilmiştir. Türkiye’de 3-6 yaş arasındaki çocukların pragmatik dil becerilerini tek bileşen olarak değerlendiren bir ölçme aracının olmaması, kullanılan araçların sınırlı sayıda ve becerinin farklı boyutlarını değerlendiriyor olması incelemenin dikkat çeken sonuçları arasında yer almaktadır. Yapılan bu sistematik inceleme çalışması, ülkemizde 3-6 yaş arasındaki çocukların pragmatik dil becerilerini değerlendiren geniş kapsamlı bir ölçme aracına olan ihtiyacı da ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Pragmatik Dil Becerileri, Ölçme Araçları, Sistematik İnceleme