Bildiri Konusu:Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar/Etkili Uygulamalar


Özel Gereksinimli Öğrencilerle Çalışan Öğretmenlerin Okul Dışı Öğrenme Ortamlarına Yönelik Görüşleri
Bu araştırmanın amacı birinci kademede görev yapan özel eğitim öğretmenleri ve sınıf öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımında durum araştırması olarak desenlenmiştir. Çalışma grubu birinci kademede görev yapan 10 özel eğitim öğretmeni ve özel gereksinimli öğrencileri bulunan 10 sınıf öğretmeninden oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve iki öğretim üyesi tarafından uygunluğu kontrol edilen 12 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada görüşme sorularıyla elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma bulgularına göre öğretmenler okul dışı öğrenme ortamını en çok okula yardımcı çatı altında gerçekleşen öğrenme olarak tanımlamıştır. Resmî kurumlar, sosyal tesisler, doğal ve tarihi alanlar öğretmenler tarafından en sık kullanılan okul dışı öğretim ortamı olmuştur. Öğretmelerin hayat bilgisi- sosyal bilimler, fen bilimleri derslerinde bilişsel, duyuşsal, sosyal ve günlük yaşam becerileri alanlarında okul dışı öğretim ortamını yaygın kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmenler okul dışı öğrenme etkinliklerinde en çok velilerle işbirliği yapmayı düşündükleri tespit edilmiştir. Öğretmenin okul dışı öğrenme ortamlarında çoğunlukla rehber danışman rolünü üstlendikleri sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamının planlanmasında ortam seçimi, hedef kazanım ve öğrencilerin bireysel özelliklerini dikkate aldıkları görülmüştür. Okul dışı öğrenme ortamına yönelik somut nesnelerle yaparak yaşayarak öğrenmenin gerçekleşmesi bilişsel becerilere yönelik avantaj olurken; ortamda dikkat dağıtıcı unsurların olması öğrencilerin dikkatlerini öğretime odaklayamamaları sık belirtilen dezavantaj görüşü olmuştur. Öğretmenler okul dışı öğrenme ortamı faaliyetlerini düzenlerken en çok maddi olanakların ve ulaşım imkânlarının yetersizliğinden etkilendiklerini belirtmişlerdir. Çalışma grubuna dâhil edilen öğretmenlerin tamamının okul dışı öğrenme ortamı faaliyetlerinde veli ile iletişim kurdukları ve çoğunlukla velilerden olumlu destek gördükleri tespit edilmiştir. Özel eğitim alanında okul dışı öğrenme ortamlarının kullanım sıklığının artırılmasına yönelik öğretmenlerin, maddi destek, ulaşım imkânlarının iyileştirilmesi, eğitimi bulunan yardımcı personellerin sürece dâhil edilmesi ve sayılarının artırılması, velilere ve okul dışı öğrenme faaliyetlerinin düzenlenebileceği ilgili kurumlara yönelik bilinçlendirme çalışmalarının yapılmasına yönelik önerilerin sunulduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Okul dışı öğrenme ortamı, özel eğitim, özel gereksinimli çocuk.