Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Geçiş Süreçleri


Özel Eğitimde Kademeler Arası Geçiş Sorunlarının ve Çözüm Önerilerinin Belirlenmesi: Nitel Bir Çalışma Örneği
Özel gereksinimli çocukların üst kademelere geçiş süreçleri beraberinde çeşitli zorlukları da getirmektedir. Bu araştırmada özel gereksinimli öğrencilerin kademeler arasında geçiş sorunlarının ve çözüm önerilerinin okul yöneticileri, öğretmen ve aile görüşlerine göre belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu özel eğitim uygulama okullarının 1.Kademe (ilkokul), 2.Kademe(ortaokul) ve 3.Kademede (lise) görev yapan 6 okul yöneticisi, 15 özel eğitim öğretmeni ve özel gereksinimli çocuğu bulunan 15 veliden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış “özel gereksinimli öğrencilerin kademeler arası geçiş sorunları ve çözüm önerileri görüşme formu” kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre okul yöneticileri; geçiş yapan öğrencilerin yerleştirilme sürecinde ailelere geldikleri kurumdan herhangi bir bilgilendirme yapılmamasından, öğrencilerin bir önceki eğitim kurumunun imkanlarını geçiş yaptığı okulda bulamamasından kaynaklanan sorunların olduğunu, öğrencilerin yerleştirilmesinin geç yapılmasından, servis ihalelerinin okul başladıktan sonra yapılmasından kaynaklanan sorunların olduğunu belirtmişlerdir. Okul yöneticilerinin bir kısmı geçiş konusundaki yasal düzenlemeleri yeterli bulurken bir kısmı yasal düzenlemeler konusunda sorunların yaşandığını belirtmişlerdir. Özel eğitim öğretmenlerin çoğunun geçiş sürecinde bir önceki eğitim kurumu ile iş birliği yapılamadığını, öğrenciyi tanımaya yönelik herhangi bir envanterin önceki eğitim kurumundan yeni eğitim kurumuna gönderilmediği ve ailelerinde öğrenci hakkında eksik bilgi vermesinin geçiş sürecinde sorunlara sebep olduğunu belirtmişlerdir. Geçiş sürecinde yaşanan sorunların çözümüne yönelik bulgularda katılımcıların ortak vurguladıkları çözüm özellikle öğrencinin önceki okulu ile geçiş yaptığı okul arasında iş birliğinin bulunmasını gerekliliği olmuştur. Bu ortak bulgunun yanında velilerin sorunlarını; psikolojik destek alma, sorunların çözümüne yönelik araştırmalar yapma, okul yönetimi ve öğretmenler ile iletişim kurma yöntemleri ile çözdükleri görülmüştür. Okul yöneticileri ve öğretmenler geçiş sürecinde yaşanan sorunların çözümü ile ilgili olarak RAM’larda tanılama ve yerleştirmenin daha sağlıklı yapılması için öğrenciye ayrılan sürenin daha fazla tutulması ile yanlış tanılama ve yerleştirmenin önüne geçilebileceğini belirtmişlerdir. Okul yöneticileri ve öğretmenler, öğrencilerin geldiği eğitim kurumunda yapılan çalışmalar hakkında geçiş yapılan eğitim kurumuna bilgi verilmesini gerekli gördüklerini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Geçiş, özel eğitim, nitel araştırma, özel eğitim öğretmeni