Bildiri Konusu:Kaynaştırma/ Bütünleştirme Uygulamaları


Branş Öğretmenlerinin Kaynaştırmaya İlişkin Görüşleri
MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde “Özel eğitim gerektiren bireylerin, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte eğitim ve öğretimlerini resmi ve özel okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan, destek eğitim hizmetlerinin sağlandığı özel eğitim uygulamalarıdır.” (573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Ocak 2000) şeklinde tanımlanan kaynaştırma eğitimi ülkemizde giderek yaygınlaşmaktadır. Günümüzde yaygın olarak kabul gören kaynaştırma eğitiminin amacı en az kısıtlayıcı ortam kavramına dayalı olarak özel gereksinimi olan öğrencilerin normal öğrenciler ile birlikte mümkün olduğunca bir arada eğitim görmesidir (Özabacı,2012;Batu ve Kırcaali-İftar,2005; Salend,2008,akt. Diken, 2010). Kaynaştırma eğitimi uygulamalarını etkileyen çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Sözü edilen unsurlardan biri olan öğretmenin hazır bulunuşluk düzeyi kaynaştırma eğitimi sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için önem arz etmektedir.
Bu bilgiler doğrultusunda yapılan araştırmanın amacı; sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan öğretmenlerin özel gereksinimi olan öğrencilere sunduğu kaynaştırma eğitiminin uygulamadaki yansımalarını incelemektir. Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bir okulda görev yapan 4 Türk Dili ve Edebiyatı, 1 Tarih, 1 Fizik öğretmeni olmak üzere toplamda 6 öğretmen katılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerden dördü kadın ikisi erkektir. Araştırmada elde edilen veriler, görüşmeci tarafından hazırlanan ve 10 sorudan oluşan yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerden Ö1 ile 7.07 dk., Ö2 ile 8.22 dk., Ö3 ile 4.42 dk., Ö4 ile 4.22 dk., Ö5 ile 4.13 dk., Ö6 İle 8.46 dk. görüşme yapılarak kayıt altına alınmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular; sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan öğretmenlerin “kaynaştırma eğitimi hakkındaki bilgi, beceri ve yeterlilikleri”, “kaynaştırma eğitimi sürecinde yaptığı iş birlikleri”, “kaynaştırma eğitimi sürecinde karşılaştıkları sorunlara ürettiği çözümler”, “kaynaştırma eğitimi sunduğu bireylerin sosyal iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik yaptığı çalışmalar” şeklinde sınıflandırılmıştır. Araştırma sonucunda; çalışmaya katılan 5 öğretmen kaynaştırma eğitimi hakkında yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmadığını dile getirdi. Çalışmaya katılan 1 öğretmen kaynaştırma eğitiminin tanımını yaptı. Çalışmaya katılan öğretmenlerin tamamı kaynaştırma eğitimi sürecinde farklı kişiler ile iş birliği yaptığını dile getirdi. Çalışmaya katılan öğretmenlerin tamamı farklı yöntemler kullanarak karşılaştıkları sorunlara çözüm yolları üretmeye çalıştıklarını dile getirdi. Çalışmaya katılan öğretmenlerden 4 tanesi öğrencilerin sosyal iletişim becerilerini geliştirmek için çeşitli yöntemler kullandığını dile getirirken çalışmaya katılan 2 öğretmen bu konuda herhangi bir çalışma yapmadığını söyledi. Elde edilen bulgular; sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan öğretmenin kaynaştırma eğitimi sürecinde kendini yetersiz hissettiğini, bu konuda hizmet içi eğitimler düzenlenmesine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma, özel gereksinimi olan birey, iş birliği, branş öğretmeni, sosyal iletişim becerileri