Bildiri Konusu:Aile Eğitimi ve Katılımı


İLKÖĞRETİM ÇAĞINDA ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUĞU OLAN EBEVEYNLERİN ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARINA İLİŞKİN BİLİŞLERİNİN BELİRLENMESİ
Özel gereksinimli ve bakıma ihtiyacı olan çocukların, özel gereksinimli olmayan akranlarına göre çocuk ihmal ve istismarı açısından daha fazla risk altında olduğu düşünülmektedir. Bu riskin hem yetersizlik türüne hem de çocuğa yönelik kötü muamelenin türüne göre değişkenlik göstermesi muhtemeldir. Çocuğa yönelik kötü muamelenin süresi, şiddeti ve zamanlaması ile çocuğun sahip olduğu yetersizliğin derecesi gibi faktörler de göz önünde bulundurulması gereken durumlardır. Kültürel normlar ve aile içi dinamikler çerçevesinde ebeveynlerin çocuk istismarına ilişkin birtakım yanlış inanışları veya bilişleri bulunabilmektedir. Bu bilişler aile ortamında sağlıksız bir iletişime ve çocuğun duygusal gelişiminin bozulmasına yol açabilmektedir. Özel gereksinimli çocuklar söz konusu olduğunda bu riskin daha da artacağı düşünülmektedir. Özel gereksinimli çocukların gelişiminde yaşanabilecek olası tehditleri belirlemek için bu çocukların ebeveynlerin çocuk istismarına ilişkin bilişlerinin belirlenmesine gereksinim duyulmaktadır. Bu bağlamda gerçekleştirilen araştırmada ilköğretim çağında özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin çocuk ihmal ve istismarına ilişkin bilişlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Bolu ilinde ilköğretim çağında özel gereksinimli çocuğu olan 62’si anne ve 7’si baba olmak üzere 69 ebeveyn katılmıştır. Tekil tarama modeli ile desenlenen araştırmada Kişisel Bilgi Formu ve Çocuk İstismarına İlişkin Bilişler Ölçeği Ebeveyn Formu ile veri toplanmıştır. Ebeveynlerin çocuk istismarına ilişkin yanlış inanışlarının, bilişsel çarpıtmalarının ve işlevsel olmayan düşüncelerinin İhmale İlişkin Bilişler boyutunda yüksek, Başa Çıkmaya İlişkin Bilişler boyutunda orta düzeyde ve Eyleme İlişkin Bilişler boyutunda ve ölçeğin genelinde ise düşük olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin eğitim durumuna göre, Eyleme İlişkin Bilişler boyutunda ve ölçeğin genelinde anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin çocuk sayısına göre ise, İhmale İlişkin Bilişler boyutunda ve Eyleme İlişkin Bilişler boyutunda, çocuk sayısına göre anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.





Anahtar Kelimeler: Özel gereksinim, Ebeveyn, İhmal, İstismar.