Bildiri Konusu:Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar/Etkili Uygulamalar


OSB Olan Çocuklara Kaybolduklarında Yardım İsteme Becerilerinin Öğretiminde Video Animasyon Temelli Öğretim Sürecinin Etkililiği
Bu araştırmada, toplumsal ortamlarda sunulan ve ipucunun giderek arttırılmasıyla öğretim yöntemini içeren video animasyon temelli öğretim sürecinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara kaybolduklarında yardım isteme becerisinin edinimi, kalıcılığı ve genellemesi üzerindeki etkililiği incelenmiş ve uygulanan öğretim sürecinin kaybolduklarında yüksek teknolojili ve düşük teknolojili ürünler kullanarak yardım isteme becerilerine ilişkin örtüşmeyen veri yüzdesi, ortancayı aşan veri yüzdesi ve Tau-U etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Ayrıca, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarla çalışan öğretmenlerin ve katılımcı çocukların ailelerinin çalışmaya ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Uygulama süreci Eskişehir il merkezindeki VEGA Outlet AVM’de, genelleme süreci ise hem VEGA Outlet AVM’de hem de Eskişehir il merkezindeki Hamam Yolu Caddesi’nde yürütülmüştür.
Araştırmaya, yaşları beş yaş ila altı yaş arasında değişen ve otizm spektrum bozukluğu tanısı olan üç çocuk ve anneleri katılmıştır. Araştırmada, tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama denemeli çoklu yoklama modeli temel alınmış ve bağımlı değişkenlerin dönüşümlü öğretimi için bu modelin içine uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modelinin kullanım özellikleri eklenmiştir. Uygulamanın ana bağımlı değişkeni, kaybolduğunda yardım isteme becerisidir. Kaybolduğunda akıllı saat ve tanıtıcı kart kullanarak yardım isteme becerileri ise alt bağımlı değişkenler olarak belirlenmiş ve bu bağımlı değişkenlerin öğretimi dönüşümlü olarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın etkililik bulguları, toplumsal ortamlarda sunulan ve ipucunun giderek arttırılmasıyla öğretim yöntemini içeren video animasyon temelli öğretim sürecinin çocukların kaybolduklarında akıllı saat ve tanıtıcı kart kullanarak yardım isteme becerilerini edinmelerinde ve becerileri farklı ortamlara ve kişilere genellemelerinde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, çocukların edindikleri becerileri uygulama sona erdikten 30, 75 ve 135 gün sonra da korudukları görülmüştür. Araştırmanın etki büyüklüğü bulguları incelendiğinde, uygulama sürecinin bir katılımcı için kaybolduğunda hem akıllı saat hem de tanıtıcı kart kullanarak yardım isteme becerilerinin öğretiminde örtüşmeyen veri yüzdesi, ortancayı aşan veri yüzdesi ve Tau-U etki büyüklüklerinin orta düzeyde etkili olduğunu diğer iki katılımcı için ise yüksek düzeyde etkili olduğunu göstermektedir. Sosyal geçerlik verilerinden elde edilen bulgulara göre özel eğitim öğretmenleri ve aileler kaybolduğunda yardım isteme becerilerine ve uygulamaya ilişkin olumlu görüş bildirmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, Video model, Video animasyon model, Güvenlik becerileri, Kaybolduğunda yardım isteme becerileri