Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Öğretmen Eğitimi


Altı Şubat Depremlerinin Bölgede Görev Yapan Özel Eğitim Öğretmenlerine Yansımaları: Bir Fotoses Çalışması
Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri merkez üssü olmak üzere 6 Şubat 2023 tarihinde sırayla 7.7 ve 7.6 büyüklüklerinde iki deprem meydana gelmiştir. Oldukça geniş bir bölgede yıkıcı etkileri olan bu depremler sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) depremlerin etkilerini en aza indirmeye ve öğrencilere yönelik yürütülen çalışmalarla eğitim-öğretimin devamını sağlamaya çalışmıştır. Deprem, öğrencilere önemli bir destek kaynağı olabilecek olan birer yetişkin olarak öğretmenleri de olumsuz etkilemekte, strese neden olmakta ve öğretmenin etkililiğini azaltmaktadır. Bununla birlikte geniş toplulukları etkileyen olumsuz olaylar sonrasında toplumun kendini iyileştirebilmesi için en önemli kaynaklardan birini öğretmenler ve okullar oluşturmaktadır. Bu doğrultuda bir deprem ülkesi olan Türkiye’de özel gereksinimli bireylere eğitim sunan öğretmenlerin depreme hazırlanması, acil durum planlarının hayata geçirilmesi, psiko-sosyal destekler önem taşımaktadır. Ülkemizin geniş bir coğrafyasında meydana gelen depremler sonrasında bölgede görev yapan özel eğitim öğretmenlerin deneyimlerinin incelenmesi ve deneyimlerine dayalı olarak önerilerin geliştirilmesinin özel gereksinimli bireylerin ve onlara sağlanan hizmetlerin niteliği üzerinde etkili olabileceği öngörülmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada deprem bölgesinde görev yapmış olan veya görev yapmakta olan özel eğitim öğretmenlerinin mesleki ve kişisel deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Bu araştırma, katılımlı nitel araştırma yöntemlerinden olan Fotoses (Photovoice) yöntemi ile yürütülmüştür. Fotoses, bireylerin içinde yaşadıkları toplumları veya topluluklara dair olguları görseller yolu ile yansıtabileceği belirten bir yöntemdir. Araştırma amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile ulaşılan beş özel eğitim öğretmeni ile yürütülmüştür. Katılımcı olma ölçütleri (1) deprem bölgesinde özel eğitim öğretmeni olarak bulunuyor olmak ve (2) deprem bölgesinde özel gereksinimli bireylerle aktif çalışıyor olmak şeklinde belirlenmiştir. Veriler fotoğraflar, fotoses yöntemine özgü bireysel ve odak grup görüşmeleri, katılımcı günlükleri ve katılımcı yansıtma formaları ile toplanmıştır. Araştırmada veriler aşamalı olarak analiz edilecektir. Bu aşamalar (1) Fotoğrafların görsel veri olarak analiz edilmesi, (2)Bireysel ve odak grup görüşmelerinin içerik analizlerinin yapılması, (3) Görsel analiz ve içerik analizinin sentezlenmesi, (4) Sentez sonucunda temalara ulaşılması ve bulgulara son şeklinin verilmesi şeklindedir. Araştırmanın veri analizi halen devam etmekte olup, ön analizlerden çıkan ön bulgular özel eğitim öğretmenlerinin deprem sonrasında özel gereksinimli bireylere destek sunarken mesleki olarak zorluklar yaşamalarına rağmen eğitim hizmetlerinin aksamamasında önemli bir rol aldıklarını, bölgede bulunmanın hem kişisel hem de mesleki olarak kendilerine önemli katkıları olduğunu göstermektedir. Sözel sunumda araştırma bulguları alanyazın doğrultusunda ele alınacaktır. Uygulama ve ileri araştırmalara öneriler sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Deprem, Özel Eğitim Öğretmeni, Fotoses, Kişisel ve Mesleki Deneyim