Bildiri Konusu:Özel Eğitimde Tanılama ve Değerlendirme


Otizmli Çocuğu Olan Ebeveynlerin Tanı Alma Sürecinde Yaşadıkları Deneyimlere İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi
Otizm, belirtilerin erken çocukluk çağında başladığı, sosyal etkileşim ve iletişimde önemli düzeyde zorlukların görüldüğü, yineleyici davranışlar ile sınırlı ilgi alanlarının gözlemlendiği nörogelişimsel bir farklılık olarak tanımlanmaktadır. Otizmin tanımlanan özellikleri, otizmin karakteristik yönünü oluştururken, aynı zamanda onu bu yönleriyle diğer özel gereksinimli gruplardan da ayırmaktadır. Otizme özgü bu karakteristik özellikler, otizmden etkilenmiş çocukların yaşam alanlarını büyük oranda sınırlandırmasıyla birlikte, onların günlük yaşama katılımını zorlaştırmaktadır. Dahası otizmin karakteristik yanlarının çocuğun gelişimi üzerindeki etkileri oldukça sınırlayıcıdır. Otizm sadece bundan etkilenen çocuğu değil, aynı zamanda çocuğun ailesini ve sosyal çevresini de etkilemektedir. Araştırmacılar, otizmin çocuğun gelişimi üzerindeki bu olumsuz etkileri azaltabilmenin en etkili yollarından birinin erken müdahaleler olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda otizmli çocukların en erken dönemde tanılanmaları ve uygun müdahale hizmetlerine başlamaları gerekmektedir. Bu zorlu sürecin hem çocuk hem de aile açısından işlevsel bir hale gelebilmesi, tanılamanın ve bu sürecin önemini ortaya çıkarmaktadır. Otizmli çocuğu olan ebeveynlerin tanı alma sürecinde yaşadıkları deneyimlere ilişkin görüşlerinin incelenmesinin amaçlandığı bu araştırmada nitel araştırma modellerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya, otizmli çocuğu olan 39 ebeveyn katılmıştır. Araştırmada verilerin toplanması aşamasında yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan görüşme formunda 10 açık uçlu soru kullanılmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu toplanan veriler, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bu kapsamda katılımcıların görüşmelerinden dökümler elde edilmiş olup bu dökümler tekrar tekrar okunarak görüşme kodlama anahtarları doldurulmuştur. Araştırma sonunda, katılımcıların görüşleri (a) otizmin belirtileri, (b) tanılanma süreci, (c) otizmin etkileri ve (d) otizmin özellikleri olmak üzere dört tema ve 13 alt tema altında sınıflandırılmıştır. Katılımcıların görüşleri bu alt temalar altında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Otizm, tanılama, müdahale, aile, gelişim.