Bildiri Konusu:Zihin Yetersizliği olan Bireylerin Eğitimi


Deprem Yaşayan ya da Depremden Etkilenen Özel Gereksinimli Öğrencilerinve Ailelerinin Gereksinimlerinin Öğretmen Görüşleri ile Belirlenmesi
Büyük bir deprem, insanların psikolojik işleyişi üzerinde potansiyel olarak yüksek derecede travmatik bir etkiye sahiptir. Bu, özellikle afetlerin travmatik sonuçlarına karşı oldukça savunmasız olan ve savunmasızlığı bilişsel ve duygusal gelişim düzeyine bağlı olan çocuklar için geçerlidir. Birçok araştırmanın odak noktası yetişkinler üzerindedir. Bununla birlikte, çocuklar üzerinde yapılan bu araştırmaların çoğu, ruh sağlığı ve psikiyatrik bozukluklar açısından olumsuz sonuçları tanımlarken, afetlere maruz kalmanın ardından duyguların gelişimsel süreçlerinin nasıl etkilenebileceği konusunda çok az şey bilinmektedir. Çocukların depremden etkilenme derecesini, ailenin tepkisi, kayıp derecesi, yaş/cinsiyet, daha önceki yaşantılar, depremin dolaylı etkileri, günlük yaşantı, ayrılık, aile içi ilişkiler, ekonomik koşullar ve sosyal destek gibi birtakım faktörler belirlemektedir. Literatüre bakıldığında zihinsel sağlığın çok ciddi şekilde bozulmasından hem yetişkinlerde hem de bir afet yaşayan çocuklarda dayanıklılığın artmasına kadar uzanan geniş bir psikolojik sonuç yelpazesine göze çarpmaktadır. Doğal afetlerin çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri değerlendirilirken, psikiyatrik bozukluklardan, özellikle özel gereksinimli çocuklara etkilenen özel dikkat gösterilmelidir. Yapılan bir çalışmada, zihinsel yetersizliği (ZY) olan bireylerde TSSB yaygınlığı, değerlendirilmesi ve tedavisi değerlendirilmiştir (Mevissen and de Jongh 2010) ve ZY olan bireylerin travmanın yıkıcı etkilerinden mağdur olma riskinin daha yüksek olduğunu bulunmuştur. Bu araştırmada deprem yaşayan ya da depremden etkilenen özel gereksinimli öğrencilerin ve ailelerinin gereksinimlerinin öğretmen görüşleri ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya bakanlığa bağlı bir özel eğitim okulunda görev yapan 13 öğretmen katılmıştır. Araştırma verileri odak grup görüşmesi aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak deprem öncesinde aile eğitimi verilmesi gerektiği ve özel gereksinimli öğrencilere tatbikatların yapılması gerektiği, deprem sırasında özel gereksinimli öğrencilere çök-kapan-tutun yaptırılması ve sakin ve güvende kalınması, deprem sonrasında ise okullarda özel gereksinimli öğrencilere ve ailelerine psikososyal eğitimlerin verilmesi gerektiğine ilişkin bulgular tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazına dayalı olarak tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Deprem,Depremin Etkileri,Özel Gereksinimli Çocuklar